Wetland Ecobiology

fa ارزیابی ریسک سیلان چاه نفت در تالاب هورالعظیم با روش تجزیه و تحلیل حالات شکست و اثرات آن (FMEA) و آنالیز درخت خطای فازی (FFTA) Risk Assessment of Oil Well Blowout in the Hoor-Al-Azim Wetland Using Failure Modes and Effects Analysis (FMEA) and Fuzzy Fault Tree Analysis (FFTA) تخصصي Special پژوهشي Research چکیده زمینه و هدف: صنعت نفت و گاز با چالش‌های ایمنی متعددی مواجه است که یکی از مهم‌ترین آن‌ها سیلان چاه نفت می‌باشد. این پدیده می‌تواند منجر به حوادث ناگوار مانند انفجار، آلودگی‌های محیط‌زیستی و خسارات مالی گردد. بنابراین، مطالعه حاضر در نظر دارد سیلان چاه نفت واقع شده در  تالاب هور العظیم با استفاده از تکنیک آنالیز درخت خطای فازی (FFTA) و روش تجزیه و تحلیل شکست و آثار آن (FMEA) تحلیل نماید. مواد و روش ها: در این مطالعه، روش تجزیه‌وتحلیل شکست و آثار آن (FMEA) برای شناسایی خطرات و آنالیز درخت خطای فازی (FFTA)  برای بررسی احتمال وقوع سیلان مورد استفاده قرار گرفت. ابتدا تیمی از خبرگان تشکیل شد و داده‌های میدانی و مستندات فنی جمع‌آوری گردید. سپس، با روش FMEA ریسک‌های مربوطه شناسایی و اولویت‌بندی شد. نتایج: یافته‌ها نشان داد که احتمال شکست رویداد سیلان برابر با  <m:omath><m:r>2/5×</m:r><m:ssup><m:ssuppr><m:ctrlpr></m:ctrlpr></m:ssuppr><m:e><m:r>10</m:r></m:e><m:sup><m:r>-</m:r><m:r>2</m:r></m:sup></m:ssup></m:omath><img alt="" id="_x0000_i1025" src="" style="width:53.25pt; height:14.25pt" > بود. نتایج FMEA نشان داد که اکثر ریسک‌های شناسایی‌شده دارای عدد اولویت ریسک (RPN) بالاتر از 100 بودند. نتایج تحلیل درخت خطای فازی نشان داد که فشار پراش منفی و نفوذپذیری کافی سازند از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار در وقوع سیلان چاه هستند. نتیجه‌گیری: نتایج FMEA نشان داد که سیلان و متعاقبا فوران چاه نفت یکی از خطرات جدی در عملیات حفاری است. استفاده از روش‌های ترکیبی FMEA و FFTA با توجه به شناسایی و تحلیل شکست های تک جز و بررسی تعاملات شکست های مختلف امکان شناسایی دقیق‌تر ریسک‌ها و برآورد بهتر احتمال وقوع سیلان را فراهم می‌کند. همچنین با اصلاح و کاهش نرخ نقص ها از قبیل خطای اپراتور، فشار پراش منفی و نفوذپذیری کافی سازند احتمال وقوع سیلان کاسته خواهد شد.   Aim & Objective: The oil and gas industry faces numerous safety challenges, among which oil well blowout is one of the most critical. This phenomenon can lead to catastrophic events such as explosions, environmental pollution, and financial losses. Therefore, the present study aims to assess the risk of an oil well blowout located in the Hoor-Al-Azim wetland using Fuzzy Fault Tree Analysis (FFTA) and Failure Mode and Effects Analysis (FMEA). Materials and Methods: In this study, FMEA was applied to identify hazards, and FFTA was used to analyze the probability of blowout occurrence. A team of experts was formed, and field data and technical documentation were collected. Subsequently, the identified risks were ranked and prioritized using the FMEA method. Results: The findings indicated that the probability of blowout occurrence was 2.5×10^(-2). The FMEA results showed that most of the identified risks had a Risk Priority Number (RPN) higher than 100. Fuzzy Fault Tree Analysis revealed that negative differential pressure and sufficient formation permeability were among the most influential factors in the occurrence of a blowout. Conclusion: FMEA results indicated that blowout, and consequently well eruption, is one of the major hazards in drilling operations. The combined use of FMEA and FFTA methods, due to their capability to identify and analyze single-point failures and interactions among various failures, allows for more accurate risk identification and better estimation of blowout probability. Moreover, by correcting and reducing failure rates such as operator error, negative differential pressure, and sufficient formation permeability, the likelihood of a blowout can be significantly reduced.   سیلان چاه نفت, ارزیابی ریسک, آنالیز درخت خطای فازی (FFTA), تجزیه‌وتحلیل شکست و آثار آن (FMEA), ایمنی حفاری Oil well kick, Risk assessment, Fuzzy Fault Tree Analysis (FFTA), Failure Mode and Effects Analysis (FMEA), Drilling safety 15 27 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-777-1&slc_lang=fa&sid=1 mostafa satiarvand مصطفی ساتیاروند 4859260821@iau.ir 10031947532846006965 10031947532846006965 No Islamic Azad University, Ahvaz دانشگاه آزاد اسلامی اهواز Katayon Varshosaz کتایون ورشوساز k.varshosaz@iau.ac.ir 10031947532846006966 10031947532846006966 Yes Islamic Azad University, Ahvaz دانشگاه آزاد اسلامی اهواز Neda Orak ندا اورک nedaorak@iau.ac.ir 10031947532846006967 10031947532846006967 No Islamic Azad University, Ahvaz دانشگاه آزاد اسلامی اهواز Mahboobeh Cheraghi محبوبه چراغی mahboobeh_cheraghi_env@iau.ac.ir 10031947532846006968 10031947532846006968 No Islamic Azad University, Ahvaz دانشگاه آزاد اسلامی اهواز Elham Mobark hassan الهام مبارک حسن El.mobarakhassan@iau.ac.ir 10031947532846006969 10031947532846006969 No Islamic Azad University, Ahvaz دانشگاه آزاد اسلامی اهواز