fa بررسی کلروفیل و تاثیر متغیرهای جوی بر تغییرات آن در خلیج فارس و دریای عمان در دوره ‌‌2020-2010‌ تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">کلروفیل‌های &nbsp;موجود در آب، به‌عنوان شاخصی از وضعیت زیستی آب‌ها، نقش مهمی در پایش سلامت اکوسیستم‌های دریایی و ارزیابی بهره‌وری اولیه ایفا نموده و تغییرات آن‌ها می‌تواند بازتاب‌دهنده‌ی شرایط محیطی و کیفیت آب باشد</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">.&nbsp; </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">شناخت و درک رابطه بین خصوصیات زیستی&nbsp; از جمله کلروفیل در پهنه های آبی و کمیت&shy;های جوی به ویژه گردوخاک از اهمیت بالایی برخوردار است</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">. هدف از </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">مطالعه حاضر بررسی تغییرات غلظت کلروفیل و نحوه بر هم کنش آن با کمیت&shy;های جوی در خلیج فارس و دریای عمان می باشد. بدین منظور از داده&shy;های میانگین ماهانه غلظت کلروفیل، گردوخاک سطحی، دمای 2 متری، سرعت باد 10 متری و بارش از سری داده&shy;های </span></span></span>MERRA-2<span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> با تفکیک مکانی</span></span></span> &deg;<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">48/0&times;</span></span></span>&deg;<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">625/0</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">در دوره آماری 2010-2020 استفاده شده است. توزیع زمانی ماهانه و سالانه هر یک از کمیت&shy;ها در هردو محدوده به طور مجزا بررسی شد. به منظور تحلیل چگونگی تاثیر عوامل جوی بر کلروفیل ضریب همبستگی اسپیرمن و پیرسون و روش رگرسیون چند گانه به کار گرفته شد. نتایج نشان داد که غلظت کلروفیل در دریای عمان نسبت به خلیج فارس بیشتر بوده و مقدار آن پراکندگی بیشتری دارد.&nbsp; همچنین بیشترین&nbsp; و کمترین </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">مقدار کلروفیل به ترتیب دوره سرد&nbsp; و گرم سال به دست آمد. توزیع ماهانه کلروفیل و دیگر عوامل جوی به جز دما در خلیج فارس و دریای عمان متفاوت است.&nbsp; </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">بررسی نتایج ضریب همبستگی اسپیرمن نشان می دهد که در خلیج فارس به ترتیب افزایش گردوخاک (64/0-)، &nbsp;افزایش دما (48/0-) و کاهش بارش (29/0+) منجر به کاهش کلروفیل شده و در دریای عمان&nbsp; افزایش دما (75/0-) ، افزایش سرعت باد (43/0-) و افزایش گردوخاک&nbsp; (28/0-) منجر به کاهش کلروفیل می شود. کاربست روش رگرسیون نشان داد که در خلیج فارس به ترتیب گردوخاک و دما و در دریای عمان به ترتیب دما و گردوخاک مهم ترین عوامل موثر در تغییر غلظت کلروفیل هستند. تأثیر بارش و باد بر غلظت کلروفیل در دو پهنه آبی جنوب ایران به طور دقیق تعیین نشد، زیرا این عوامل می‌توانند اثر غیر مستقیم داشته یا آن که تحت تأثیر عواملی دیگر مانند دما نیز قرار گیرند. </span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="line-height:107%">Chlorophyll-a concentrations in marine waters, as an indicator of biological status, play a crucial role in monitoring ecosystem health and evaluating primary productivity. Variations in chlorophyll-a can reflect changes in environmental conditions and water quality. Understanding the relationship between biological characteristics&mdash;particularly chlorophyll-a&mdash;and atmospheric quantities such as dust is therefore of great importance.</span><span style="line-height:107%"> The present study aims to examine the temporal variations of chlorophyll-a concentration and its interactions with atmospheric parameters in the Persian Gulf and the Gulf of Oman. For this purpose, monthly mean data of chlorophyll-a, surface dust, 2-meter air temperature, 10-meter wind speed, and precipitation were obtained from the MERRA-2 reanalysis with a spatial resolution of 0.625&deg; &times; 0.5&deg; for the period 2010&ndash;2020. Monthly and annual time series of each variable were analyzed separately for both regions. To determine the atmospheric influence on chlorophyll-a, Spearman and Pearson correlation coefficients along with multiple regression analysis were employed.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results showed that chlorophyll-a concentrations in the Gulf of Oman are higher and more spatially variable than in the Persian Gulf. The highest values occurred during the cold season, while the lowest values were observed in the warm season. Monthly distribution patterns of chlorophyll-a and the atmospheric variables&mdash;except air temperature&mdash;differ between the two marine environments. According to Spearman correlation results, in the Persian Gulf, increasing dust (&minus;0.64), increasing temperature (&minus;0.48), and decreasing precipitation (+0.29) are associated with lower chlorophyll-a concentration. In the Gulf of Oman, increasing temperature (&minus;0.75), wind speed (&minus;0.43), and dust (&minus;0.28) contribute to chlorophyll-a reduction. Multiple regression analysis revealed that dust and temperature are the most influential drivers of chlorophyll-a variability in the Persian Gulf, while in the Gulf of Oman, temperature and dust play the dominant roles. The impacts of precipitation and wind on chlorophyll-a in the study area were not precisely determined, likely due to their indirect effects or their interaction with other environmental factors such as temperature.</span></span></span></span><br> &nbsp; کلروفیل موجود در آب, متغیرهای جوی, گردوخاک, داده‌های MERRA-2, خلیج‌ فارس, دریای‌ عمان. Chlorophyll-a, Atmospheric variables, Dust mass, MERRA-2 data, Persian Gulf, Sea of Oman. 59 80 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-183-2&slc_lang=fa&sid=1 الهام مبارک حسن el.mobarakhassan@iau.ac.ir 10031947532846007190 10031947532846007190 Yes دانشگاه آزاد اهواز