fa ارزیابی ریسک سلامت فلزات سنگین در آب‌های زیرزمینی (منطقه ای در جنوب شرق ایران) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">رشد سریع جمعیت، گسترش بی‌رویه شهرها و توسعه صنایع موجب ورود آلاینده‌های شیمیایی، به‌ویژه فلزات سنگین، به اکوسیستم‌های آبی شده است. مطالعه حاضر با هدف بررسی میزان مواجهه و ارزیابی ریسک سرطان‌زایی و غیرسرطان‌زایی فلزات سنگین موجود در آب‌های زیرزمینی منطقه‌ای در جنوب شرق ایران، در سال‌های 1401 تا 1402 انجام شد. در این پژوهش، نقاط نمونه‌برداری تعیین، نمونه‌های آب جمع‌آوری و آنالیز شیمیایی و آماری داده‌ها انجام شد. همچنین غلظت فلزات سنگین و ریسک بهداشتی ناشی از مواجهه از مسیر گوارشی بر اساس معادلات ارائه‌شده توسط سازمان حفاظت محیط‌زیست آمریکا (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">EPA</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">) ارزیابی گردید. نمونه‌برداری و آماده‌سازی نمونه‌ها مطابق با روش‌های استاندارد متد برای آزمایش‌های آب و فاضلاب انجام شد و غلظت فلزات سنگین با استفاده از دستگاه </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">ICP</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> اندازه‌گیری شد.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتایج نشان داد میانگین غلظت فلزات سنگین در آب‌های زیرزمینی منطقه، به‌جز کروم و آرسنیک، در محدوده استاندارد تعیین‌شده توسط سازمان استاندارد ایران قرار داشت. همچنین میانگین نسبت خطر برای تمامی فلزات بررسی‌شده کمتر از یک بود که بیانگر نبود احتمال بروز اثرات نامطلوب غیرسرطان‌زایی در جمعیت مورد مطالعه است. نتایج ارزیابی ریسک سرطان‌زایی نیز نشان داد که بیشترین مقدار ریسک مازاد سرطان مربوط به کروم بوده، اما میزان ریسک سرطانی آرسنیک و کروم از مسیر گوارشی در محدوده قابل قبول یا قابل تحمل قرار داشت. سایر عناصر نیز تنها ریسک سرطانی جزئی ایجاد کردند.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">در مجموع، یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که اگرچه وضعیت کلی کیفیت آب زیرزمینی منطقه قابل قبول است، اما به‌منظور کاهش اثرات نامطلوب اکولوژیک و بهداشتی، پایش، کنترل و حذف منابع آب آلوده حاوی این عناصر باید در اولویت قرار گیرد.</span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="EN" new="" roman="" style="font-family:" times="">Rapid population growth and industrial expansion have led to the increasing influx of chemical pollutants, particularly heavy metals, into aquatic ecosystems. This study aimed to assess the non-carcinogenic and carcinogenic health risks of heavy metals in the groundwater of Bam, Iran, during 2022&ndash;2023. Groundwater samples were collected and prepared according to the Standard<i> </i>Methods for the Examination of Water and Wastewater. Concentrations of heavy metals were measured using Inductively Coupled Plasma (ICP) spectroscopy, and health risks from oral ingestion were evaluated using standard EPA equations.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="EN" new="" roman="" style="font-family:" times="">The results indicated that the mean concentrations of all measured metals, except for Chromium and Arsenic, were within the standards set by the Iranian national guidelines. The Hazard Quotient (HQ) for all examined metals was less than unity (HQ < 1), suggesting no significant non-carcinogenic health risks for the local population. Regarding carcinogenic risk, the values for Arsenic and Chromium remained within the acceptable or tolerable range, while other elements posed negligible carcinogenic risks. Although the overall quality of groundwater in the region was assessed as acceptable, continuous monitoring and effective management of water sources are recommended to mitigate potential future ecological and health risks<b>.</b></span><b><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></b></span></span></span></span><br> &nbsp; فلزات سنگین, آب‌های زیرزمینی, ارزیابی ریسک, سلامت Heavy Metals, Groundwater, Risk Assessment, Health 0 0 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-811-1&slc_lang=fa&sid=1 afshin emami احسان حدیدی Afshinemami1394@gmail.com 10031947532846007493 10031947532846007493 No دانشگاه آزاد اسلامی، فیروز کوه gholamreza banagar عبدالعلی گلپایگانی gholam_banagar@yahoo.com 10031947532846007492 10031947532846007492 No دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد noushin sanjarani pour نوشین سنجرانی پور n.sanjarani2010@gmail.com 10031947532846007491 10031947532846007491 Yes دانشگاه جامع علمی کاربردی