fa تغییرات غلظت فلزات سنگین در اندام‌های گیاه حرا (Avicennia marina) و رسوبات رویشگاه بردستان بندر دیر تخصصي Special پژوهشي Research افزایش فعالیت‌های صنعتی در طی سال‌های اخیر وبه دنبال آن ورود انواع آلاینده‌های آلی وغیرآلی از جمله فلزات سنگین به محیط زیست خصوصاً اکوسیستم‌های آبی از مشکلاتی است که سلامت بشر را تهدید می‌کند. گیاهانآبزیبهعنوانحلقه‌ایاززنجیرهغذاییبهواسطهجذبفلزاتسنگینمی‌توانندنشانگرافزایش نسبیغلظتاینعناصردرآبیارسوباتاکوسیستم‌هایموردنظرباشند .این تحقیق به منظور تعیین میزان فلزات سنگین (کادمیوم، سرب، مس، نیکل و روی) و نقش گیاهان آبزی در جذب و تجمع آن‌ها، از گیاه حرا (Avicennia marina) و رسوبات سه ایستگاه در رویشگاه بردستان به طور تصادفی در 1389 نمونه‌برداری گردید و پس از هضم اسیدی، غلظت عناصر توسط دستگاه جذب اتمی سنجش گردید. میانگین غلظت کادمیوم‌، سرب‌، مس‌، نیکل و روی در رسوبات به ترتیب 5/4، 55/11، 30/10، 45/81 و 48/41 میکروگرم بر گرم به دست آمد. میزان این عناصر در ریشه گیاه به ترتیب 89/2، 38/9، 17/6، 32/5 و 33/23 و در برگ 26/2، 78/8، 42/4، 39/2 و 37/15 به دست آمد. به طور کلی روند تجمع فلزات در رسوب و بافت‌های درخت حرا نشان داد که با افزایش غلظت فلزات در رسوبات، میزان این عناصر در بافت‌های گیاه نیز افزایش می‌یابد، لذا گیاه مانگرو می‌تواند نشانگر افزایش نسبی میزان فلزات در اکوسیستم باشد. گیاه مذکور می‌تواند میزان فلزاتی که قابلیت دسترسی زیستی را دارند و از نظرمخاطرات زیست‌محیطی حائز اهمیت هستند را نشان دهد. علی‌رغم پایین‌تر بودن میزان عناصر در رسوبات رویشگاه بردستان در مقایسه با استانداردهای کیفیترسوب، حضورفلزات سنگیندر اکوسیستم‌هایآبیو نیز درزنجیرهغذاییرابایدبسیارجدیوخطری برایمحیط‌زیستوانسانتلقیکرد و جهت کنترل این آلاینده‌ها تدابیری اتخاذ نمود. By increasingthe industrial activities during recent years and organic and inorganic pollutants including heavy metals to environment, especially in the aquatic ecosystems the problems that threaten human health are increasing. Aquatic plants that link of food chain have important role in the uptake of heavy metals. In this study, to determine the heavy metals (Cd, Pb, Cu, Ni and Zn concentration) and role of mangrove (Avicennia marina) in the accumulation of elements, samples collected randomly from sediments and plant tissues in three stations in Bardestan. Then,Metals concentration was measured by atomic absorption after acid digestion. The ammount of cadmium, lead, copper, nickel and zinc in the sediments was 4.5, 11.55, 10.30, 81.45 and 41.48 µg/g, respectively. The amount of these elements in plant roots was 2.89, 9.38, 6.17, 5.32 and 23.33 and in the sheet being 2.26, 8.78, 4.42, 2.39 and 15.37 respectively. In general, the accumulation of metals in sediments and mangroves tissues showed that increasing the amount of these elements in sediments can also increased concentration of metals in plant tissues, so, A.marina can be an indicator for heavy metals. In addition, this plant can indicate the amount of metals bioavailability and environmental hazards. فلزات سنگین, گیاه حرا, رسوبات, دیر, Avicenniamarinna. Avicennia marina, Heavy metals, Sediments, Dayyer. 45 55 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-156-1&slc_lang=fa&sid=1 Mitra Cheraghi میترا چراغی Safahieh@hotmail.com 1003194753284600756 1003194753284600756 Yes Alireza Safahieh علیرضا صفاهیه 1003194753284600757 1003194753284600757 No Ali Dadolahi Sohrab علی دادالهی سهراب 1003194753284600758 1003194753284600758 No Kamal Ghanemi کمال غانمی 1003194753284600759 1003194753284600759 No Abdol Majid i Doragh عبدالمجید دورقی 1003194753284600760 1003194753284600760 No