fa تعیین میزان فلزات دربافت‌های اردک سرسبز (Anas platyrhynchos) وارزیابی خطرغذایی ناشی ازمصرف آن درسواحل جنوب شرقی دریا ی خزر تخصصي Special پژوهشي Research فلزات‌ سنگین به‏‌دلیل دارا بودن خاصیت تجمع، بزرگ‌نمایی زیستی و سمیت بالا سهم عمده‌ای از نگرانی‌های مربوط به آلودگی اکوسیستم‌های آبی را تشکیل می‌دهند. پرندگان تالابی به ‌علت قرارگیری در سطح‌های بالای زنجیره غذایی می‌توانند به‌خوبی نشانگر افزایش این فلزات در محیط زیست خود باشند. در پژوهش حاضر تعداد 30 قطعه اردک سرسبز (15 قطعه نر و 15 قطعه ماده)، از سواحل جنوب شرقی دریای خزر جمع‌آوری شد. غلظت فلزات سرب، کادمیوم، کروم، روی و آهن در بافت‌های کبد، کلیه و عضلهسینه اردک‌های سرسبز با استفاده از دستگاه جذب اتمی تعیین گردید. بافت‌های کبد و کلیه بیش‏ترین میزان تجمع‌زیستی فلزات را از خود نشان دادند. تجمع فلزات کادمیوم، سرب و کروم در بافت‌های مختلف از الگوی کلیه> کبد> عضله و تجمع فلزات روی و آهن از الگوی کبد> کلیه> عضله پیروی کرد. میانگین غلظت فلزات مورد مطالعه در کبد و عضله اردک سرسبز از ترتیب Fe>Zn>Pb>Cd>Crپیروی کرد در صورتی که میانگین غلظت فلزات در کلیه اردک سرسبز از ترتیب Fe>Zn>Pb>Cr>Cd پیروی کرده بود. تجمع‌زیستی آهن در بافت عضله بین دو جنس نر و ماده اختلاف معنی‌داری را نشان داد (05/0P<). میزان جذب روزانه و هفتگی فلزات ناشی از مصرف اردک سرسبز توسط خانواده شکارچیان در حد مجاز تخمین زده شد. میزان (Target Hazard Quotients) THQبرای هریک از فلزات کمتر از یک بدست آمد.به‌طور کلی فعالیت‌های مختلف انسانی در قسمت‌های اطراف تالاب و ورود فاضلاب‌های گوناگون را می‌توان منبع اصلی آلودگی به فلزات در منطقه مورد مطالعه دانست. نتایج حاصل از تحقیق حاضر می‌تواند در پایش مستمر سواحل جنوب شرقی دریای خزر مورد استفاده قرار گیرد. Heavy metalsdueto accumulation, bioaccumulation and hight toxicity are main contribution of concern in aquatic ecosystems. Wetland birdsbecause of their position in the top of food chain can be an indicator oflevel of metals in their environment. In this investigation30 mallard (15 male and 15 female) were collected fromSoutheast ofCaspian Sea. The concentrations of lead (Pb), cadmium (Cd), chromium (Cr), zink (Zn) and iron (Fe) in the liver, kidney and pectoral muscle of mallards were determined by atomic absorption Spectrophotometer method. Liver and kidney showedthe highest bioaccumulation of metals. The distribution pattern of Pb, Cd, and Cr respectively was kidney>liver>muscle, while Zn and Fe respectively was liver>kidney>muscle in mallard. Mean concentrations in the liver, muscle and kidney follows the sequence: Fe>Zn>Pb>Cd>Cr Fe>Zn>Pb>Cr>Cd, respectively. Females possessed significantly higher Fe in the liver than males (p<0.05). Estimated daily intake (EDI) and estimated weekly intake (EWI) due to consumption of mallards indicated safe levels for the human consumption. THQ for all metalswere less than one. In general, human activities in surrounding areas of this region and Influence of wastewaters can be main source of metal pollution in the studied area. The results of this investigation can be usedfor monitoring of southeastern Caspian Sea. ردک سرسبز, دریای خزر, فلزات, خطر غذایی, پرندگان, Anas platyrhynchos. Mallard, Caspian Sea, Metals, Health risk,Birds. 79 90 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-156-4&slc_lang=fa&sid=1 Mohammadhosein Sinka Karim محمّد حسین سینکاکریمی MH_Sinkakarimi@yahoo.com 1003194753284600767 1003194753284600767 Yes Ali Reza Pourkhabbaz علیرضا پورخباز 1003194753284600768 1003194753284600768 No Mehdi Hassanpour مهدی حسن‌پور 1003194753284600769 1003194753284600769 No SeyedMahmoud i Ghasempou سید محمود قاسمپوری 1003194753284600770 1003194753284600770 No