fa ارزیابی غلظت عناصر آهن، سرب، کادمیوم و مس در رسوب با استفاده از شاخص ژئوشیمیایی مولر (مطالعه موردی: تالاب میقان) تخصصي Special پژوهشي Research رسوبات، جزیی تفکیک‌ناپذیر از بوم‌سازگان تالابی هستند، که مانند آرشیوی تاریخی در ثبت روند تغییرات تجمع فلزات سنگین عمل می‌کنند. بنابراین در این پژوهش، رسوبات تالاب میقان از نظر شدت آلودگی به فلزات سنگین مورد ارزیابی قرار گرفت. بدین منظور در سال 1391 پس از بازدید از منطقه، 11 ایستگاه به صورت تصادفی انتخاب و در طی یک مرحله از هر ایستگاه، 3 نمونه رسوب برداشت گردید. پس از آماده‌سازی و هضم رسوبات، غلظت فلزات سنگین مورد ارزیابی در نمونه‌ها توسط دستگاه جذب اتمی قرائت گردید. همچنین برای پردازش آماری داده‌ها از نرم افزار SPSS استفاده شد. نتایج بیانگر آن بود که میانگین غلظت عنصر آهن در تمام ایستگاه‌های نمونه‌برداری با یکدیگر اختلاف معنی‌دار داشته و میانگین غلظت عناصر سرب، کادمیوم و مس به جز در تعدادی از ایستگاه ها، در سایر ایستگاه‌ها اختلاف معنی‌داری را نشان داد. همچنین، مقایسه میانگین غلظت عناصر مورد ارزیابی با مقادیر استاندارد سازمان بهداشت جهانی، بیانگر مقادیر بیش از حد استاندارد برای عناصر آهن و مس بود. در نهایت با محاسبه شاخص ژئوشیمیایی مولر، رسوبات تالاب میقان از نظر آلودگی به هر 4 عنصر سنگین، با درجه آلودگی صفر و در رده غیر آلوده طبقه‌بندی شدند. به طور کلی با توجه به نتایج می توان اذعان نمود گرچه در حال حاضر رسوبات تالاب میقان آلوده به فلزات سنگین نیستند، اما ورود فاضلاب‌های شهری و صنعتی به تالاب، استقرار شرکت معدنی املاح ایران و تصفیه‌خانه شهر اراک در نزدیکی آن، می‌تواند در بلندمدت سبب آلودگی تالاب به انواع آلاینده‌ها از جمله فلزات سنگین شده و تبعات غیرقابل جبرانی را نیز به دنبال داشته باشد. Heavy metals don't disintegrate by microbial process, are persistent and storage pollutants. Sediments are inseparable fractions of wetland ecosystems that work as a historical archive in record of heavy metal aggregation changes process. So in this research, sediments of Mighan Wetland were evaluated from aspect of quantity of heavy metal pollution. For this purpose, in year of 2013 after review of region, 11 stations were selected random, and in one stage from every station, 3 sediment samples were picked up. After preparing and digesting the sediments, concentrations of evaluating heavy metals in samples were measured by atomic absorption. All statistical analyses were performed using the SPSS 19.0 statistical package. Results showed that average concentration of Fe in all sampling stations had meaningful difference and average concentrations of Pb, Cd and Cu except in several stations, in rest of stations showed meaningful difference. Also, comparing the average concentration of evaluating elements with WHO permissible limits showed more values than standard for iron and copper elements.‌ Finally, with calculating geochemical Muller index, sediments of Mighan Wetland from aspect of all heavy metals pollution, with Igeo value<0, were categorized in unpolluted category. Generally, with attention to results of the research can say that although at the present time, sediments of Mighan Wetland are not polluted with heavy metals, but entrance of urban and industrial wastewaters to the wetland,‌ settlement of Iranian minerals company and Arak refinery stabilization near to it, at long time can pollute the wetland to different pollutants specially heavy metals and cause irreparable damages. آهن, مس, سرب, کادمیوم, رسوب تالاب میقان, شاخص ژئوشیمیایی مولر. Fe, Cu, Pb, Cd, sediment of Mighan Wetland, geo-accumultion index. 67 77 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-25-3&slc_lang=fa&sid=1 Soheil Sobhanardakani سهیل سبحان اردکانی kiajam66@gmail.com 1003194753284600984 1003194753284600984 Yes Kiana Jamshidi کیانا جمشیدی 1003194753284600985 1003194753284600985 No Ali Niazi علی نیازی 1003194753284600986 1003194753284600986 No