fa مقایسه سمیت علف‌کش آترزین در چهار گونه‌ی ماهی بومی استان خوزستان: بنی، شیربت، عنزه و گطان تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">در این تحقیق سمیت حاد سم علف‌کش آترزین در چهار گونه&shy;ی ماهی بومی استان خوزستان، شامل ماهی بنی &nbsp;<em><span dir="LTR">Mesopotamichthys sharpeyi</span></em> ، شیربت<em><span dir="LTR"> Tor&nbsp; grypus</span></em>، عنزه <em><span dir="LTR">Luciobarbus&nbsp; esocinus</span></em> و گطان <em><span dir="LTR">Luciobarbus&nbsp; xanthopterus</span></em> موردبررسی قرار گرفت (پاییز 1392، آزمایشگاه بخش بهداشت و بیماری&shy;های آبزیان دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز). بدین منظور از روش استاندارد <span dir="LTR">OECD</span> (<span dir="LTR">Organization for Economic Cooperation and Development</span>) جهت تعیین سمیت حاد آترزین در چهار گونه ماهی استفاده گردید.&nbsp; هرگونه ماهی در مجاورت حداکثر هشت غلظت متوالی از سم علف‌کش آترزین در سه تکرار (مجموعاً 24 آکواریوم) و به مدت 96 ساعت قرار داده‌شده و تلفات&nbsp; به‌صورت روزانه ثبت گردید. داده&shy;های به‌دست‌آمده با نرم‌افزار <span dir="LTR">Probit</span> آنالیز شد. نتایج مشخص ساخت که آترزین برای هر چهار گونه فوق ماده&shy;ای سمی است و سمیت آن‌هم با افزایش غلظت و هم با افزایش مدت مجاورت افزایش می&shy;یابد ولی میزان حساسیت به این سم در بین گونه&shy;های مختلف موردبررسی تفاوت&shy;های معنی&shy;داری را نشان دادند، بطوریکه سمیت حاد بر اساس <span dir="LTR">LC₅₀</span> 96 ساعته، در مورد ماهی عنزه کمترین میزان (بالاترین غلظت) معادل 21&plusmn;142 میلی‌گرم در لیتر به دست آمد که نشان‌دهنده مقاومت نسبتاً خوب این‌گونه به سم آترزین است. درصورتی‌که مقاومت بنی و شیربت کمتر از عنزه و ً مشابه یکدیگر به ترتیب برابر 14&plusmn;60 و 11&plusmn;65 ثبت گردید. بالاترین حساسیت نسبت به این سم را &nbsp;ماهی گطان با <span dir="LTR">LC50</span> به میزان 3&plusmn;9 میلی‌گرم در لیتر نشان داد. با توجه به نتایج فوق می&shy;توان گفت علیرغم اینکه این چهار ماهی بومی ازنظر زیست‌شناسی و طبقه‌بندی ماهی&shy;های بسیار مشابه می‌باشند ولی تفاوت زیادی بین حساسیت آن‌ها به سم علف‌کش آترزین وجود دارد، و عنزه بیشترین مقاومت و گطان بیشترین حساسیت را نسبت به این سم دارند. لذا با توجه به میزان بالای مصرف این سم در استان و توصیه می‌شود در بازسازی ذخایر ماهیان بومی در منابع آبی استان خوزستان، بیشتر از گونه&shy;هایی همچون عنزه که مقاومت کلی بیشتری به این سم دارند، استفاده گردد.</p> <p style="text-align: justify;">In this study the acute toxicity of herbicide, Atrazine, in four native fish of Khouzestan province including: <em>Mesopotamichthys sharpeyi</em>, <em>Torgrypus</em>, <em>Luciobarbus esocinus</em> and <em>Luciobarbus xanthopterus </em>were evaluated.&nbsp; For this purpose the &quot;Organization for Economic Cooperation and Development&quot; OECD method were used. Briefly each fish species were exposed to eight serial concentration of atrazine in triplicates (total of 24 aquariums) for 94 hours. Fish mortality were recorded daily in each concentration and data analysed with Probit software. Results showed that atrazine is toxic for all treated fish and its toxicity increased along with atrazine concentration as well as extension of exposure duration. The sensitivity of four tested fish to atrazine were significantly different (P<0.05<span dir="RTL">(</span>.The lowest toxicity of atrazine, were seen in<em>L. esocinus</em> (96h LC50= 142&plusmn;21mg l^-1) which means this species possess the highest resistance to atrazinetoxicity. <em>M. sharpeyi and T.grypus</em> showed similar and moderate resistance to atrazinetoxicity with 96h LC50 equal to 60&plusmn;11 and 65&plusmn;14 mg l^-1 respectively. <em>L. esocinus</em> showed the highest resistance to atrazine toxicity (96h LC50= 9&plusmn;3 mg l^-1). According to these results it can be concluded that atrazine toxicity were significantly different in four native fish in spite of their systematically very near relation. As <em>L. esocinus</em> showed the highest resistance to atrazine toxicity, this species has priority over other native species of Khouzestan province in restocking and artificial reproduction programs.&nbsp;&nbsp;</p> آترزین, ماهیان بومی, استان خوزستان, سمیت حاد. In this study the acute toxicity of herbicide, Atrazine, in four native fish of Khouzestan province including: Mesopotamichthys sharpeyi, Torgrypus, Luciobarbus esocinus and Luciobarbus xanthopterus were evaluated. For this purpose the "Organization for 93 101 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-117-4&slc_lang=fa&sid=1 Mojtaba Alishahi مجتبی علیشاهی 10031947532846002723 10031947532846002723 Yes دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز Esmaeil Abdi اسماعیل عبدی 10031947532846002724 10031947532846002724 No دانشگاه تهران، تهران Takavar Mohamadian تکاور محمدیان 10031947532846002725 10031947532846002725 No دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز