Wetland Ecobiology

fa آلودگی سرب در تالاب هامون: تفاوت های بین‌گونه‌ای ماهیان و استانداردها و رهنمودها برای انسان Lead pollution in Hamoon wetland: interspecific differences in fish and standards and guidelines for humans تخصصي Special پژوهشي Research تحقیق حاضر، به‌منظور تعیین غلظت عنصر سنگین سرب در آب، رسوبات و ماهیان تجاری تالاب بینالمللی هامون و مقایسه میزان آن با حد مجاز استانداردهای جهانی و مقادیر مرجع انجام گرفت. آنالیز نمونهها و اندازهگیری غلظت سرب به روش جذب اتمی شعله (Atomic Absorption Spectroscopy) با کمک دستگاه  4100Perkin Elmer انجام شد. ماهیان از یک نقطه و آب و رسوبات از سه‌نقطه تالاب هامون صابری جمعآوری شدند (زمستان 1386). میانگین غلظت سرب در عضله گونههای آمور (Ctenopharyngodon idella)، کپور معمولی (Cyprinus carpio)، فیتوفاگ (Hypophthalmichthys molitrix)، شیزوسیپریس (Schizocypris altidorsalis) و سفیدک (Schizothorax zardunyi) به ترتیب 32/0، 39/0، 35/0، 72/0 و 81/0 میلیگرم بر کیلوگرم و در کلیه به ترتیب 74/0، 79/0، 74/0، 76/0 و 83/0 میلیگرم بر کیلوگرم برآورد شد. غلظت سرب آب در ایستگاههای اول، دوم و سوم به ترتیب 40/0، 41/0 و 42/0 میلی‌گرم بر لیتر و غلظت سرب رسوبات در ایستگاههای مذکور به ترتیب 83/0، 15/1 و 21/1 میلیگرم بر کیلوگرم تعیین شد. نتایج آنالیزهای آزمایشگاهی نشان داد که بین غلظت سرب کلیه و عضله ماهیان موردبررسی همبستگی معنیداری وجود ندارد (14/0=r). به‌طورکلی غلظت سرب کلیه (77/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم) بیشتر از غلظت سرب عضله (52/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم) بوده و تفاوت بین این دو به لحاظ آماری معنیدار است (001/0P<). غلظتهای سرب گونههای آمور، کپور معمولی، فیتوفاگ زیر محدوده پیشنهادی توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، سازمان بهداشت جهانی (WHO)، سازمان خواروبار و کشاورزی سازمان ملل متحد (FAO)، حد قابل‌پذیرش ترکیه (TAL)، وزارت کشاورزی، شیلات و غذای انگلستان (UK (MAFF)) و انجمن بهداشت ملی و تحقیقات پزشکی استرالیا (NHMRC) هستند، اما غلظت سرب گونههای شیزوسیپریس و سفیدک بالاتر از حد WHO و TAL قرار دارند. نتایج نشان داد غلظت سرب آب بین ایستگاههای سه‌گانه تفاوت آماری نداشتند اما بین غلظتهای سرب رسوبات ایستگاههای سه‌گانه تفاوت آماری  معنیداری وجود داشت. The aim of this study is determination of lead concentration in water, sediment and fish from Hamoon wetland and its comparison with international standards. Analysis of lead concentrations was performed by atomic absorption Perkin Elmer 4100 device. Fish species, water and sediments were collected from Hamoon- e-Saburi wetland. Mean concentrations of Pb in muscle of Ctenopharyngodon idella, Cyprinus carpio, Hypophthalmichthys molitrix, Schizocypris altidorsalis, and Schizothorax zardunyi were 0.32, 0.39, 0.35, 0.72 and 0.81 mg/kg respectively, and 0.74, 0.79, 0.74, 0.76 and 0.83 mg/kg in kidney, respectively. Lead concentrations in three stations were 0.40, 0.41 and 0.42 mg/kg, and Pb in sediments was 0.83, 1.15 and 1.21 mg/kg. The results of laboratory analysis showed that there are not any significant correlation between the concentration of lead in the kidney and muscle (r=0.14). Lead concentrations in Ctenopharyngodon idella, Cyprinus carpio, Hypophthalmichthys molitrix was under the scope proposed by FAO, WHO, FDA, TAL, UK (MAFF) and NHMRC, but lead concentration in Schizocypris altidorsalis, and Schizothorax zardunyi were higher than WHO and TAL. The results showed that water lead concentration was not statistically different between the three stations, but there was a significant difference between the concentrations of lead in three station sediments. سرب, ماهی, رسوبات, آب, تالاب بین‌المللی هامون. Lead, Fish, Sediments, Water, Hamoon international wetland. 23 36 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-301-3&slc_lang=fa&sid=1 Ghasem Zolfaghari قاسم ذوالفقاری 10031947532846002893 10031947532846002893 Yes دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار Mehri Delsouz مهری دلسوز 10031947532846002894 10031947532846002894 No دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد