fa دینامیک تخریب تالاب زریبار با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای چندزمانه تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">آگاهی از دینامیک تخریب تالاب‌ها به دلیل منافع مختلف این اکوسیستم‌های طبیعی برای دستگاه‌های خشکی زی و آبزی مهم است. علاوه بر تأمین آب، غذا و دیگر نیازها، حمایت مستقیم و غیرمستقیم معیشت مردم از طریق تعدیل (برای مثال تعدیل سیلاب، تنظیم کیفیت آب) و منافع فرهنگی- تفریحی چشمگیر است. تالاب زری بار، واقع در شمال غرب کشور، به دلیل عواملی همچون مصرف آب، ورود آلودگی‌ها و تغییر در کاربری اراضی، دستخوش تغییرات زیادی درگذر زمان شده که این تغییرات پیامدهای نامطلوبی برای اکوسیستم دریاچه و ساکنان اطراف آن به دنبال داشته داشت. در این مطالعه به‌منظور پی بردن به دلایل و شدت تغییرات صورت گرفته در تالاب زری بار، از تصاویر ماهواره‌ای <span dir="LTR">TM</span>، <span dir="LTR">MSS</span> و <span dir="LTR">ETM⁺</span> سال‌های 1977، 2000 و 2014 استفاده شد. طبقه‌بندی تصاویر، پس از تصحیح اتمسفری و هندسی، به روش نظارت‌شده و با استفاده از الگوریتم‌های حداکثر شباهت، روش‌های متوازی‌السطوح و حداقل فاصله از میانگین، انجام گرفت و طبقه‌های آب، حاشیه تالاب، کشاورزی، جنگل تنک و جنگل پرپشت رده‌بندی شدند. یافته‌های پردازش زمانی اطلاعات نقشه‌های به‌دست‌آمده پس از صحت‌سنجی آن‌ها با روش ماتریس خطا، کاهش 15 درصدی مساحت بخش آبی و افزایش 21 درصدی مساحت حاشیه تالاب در دوره زمانی 1977 تا 2014 را نشان می‌دهند؛ این در حالی است که در همین دوره زمانی 99/44 درصد از مساحت جنگل‌های پرپشت کاسته شده و به ترتیب 38 و 43 درصد به مساحت جنگل‌های تنک و کاربری زراعی افزوده‌شده است که این امر باعث افزایش ورود آلاینده‌ها و رسوبات به دریاچه، کاهش مساحت بخش آبگیر، افزایش پدیده پر غذایی در تالاب و به‌طورکلی شکل‌گیری یک بحران زیست‌محیطی در منطقه طی این دوره کوتاه 37 ساله شده است. ازاین‌رو، ضروری است مدیران و تصمیم گیران با تجدیدنظر در رویکرد مدیریتی خود، هر چه بیشتر جنبه‌های اجتماعی، زیست‌محیطی و اقتصادی ذی‌نفعان تالاب را در مدیریت این اکوسیستم لحاظ کنند.</p> Information about the degradative dynamicsof Wetlands is important because these natural ecosystems provide numerous vital services for both terrestrial and aquatic systems. In addition to supplying of water, food and other materials, the supporting benefits of wetlands for people livelihoods directly and indirectly via regulation (e. g. flood mitigation, water quality regulation) and or recreational/culturalcan be substantial. Because of water use, contaminants input and land use change, the Zeribar wetland, northwest of Iran, have undergone remarkable losses and changes in its water area and structure in recent decades, with undesirable consequences for this ecosystem and the communities that depend upon it. The aim of this study was to evaluate the nature and magnitude of these changes from 1977 to 2014 using TM, MSS and ETM+ landsat images. The images were preprocessed and corrected atmospherically and geomaticaly prior to classification upon on water layers, wetland margin, agriculture lands, sparse forest, and dense forest using maximum likelihood classification, parallel piped classification, and minimum distance to means algorithms. The results of temporal processing of the data maps showed a 15% loss in water area and 21% increase in wetland margin area from 1977 to 2014, while, 44.99% loss in dense forest and versus 38% and 43% increase in sparse forest and agriculture usage, respectively, was also detected. Our findings revealed high level degradation in Zeribar wetland resulted in intensive change in its components such as plant cover and water area into eutrophication and shaping an environmental crisis during this short-term 37-year period. Therefore, it is necessary the wetland managers and decision-makers to revise their view, and to more focus on social, environmental and economical issues of the Zeribar Wetland stakeholders in their managemental framework than before. تصاویر ماهواره‌ای, کاربری زمین, سامانه اطلاعات جغرافیایی, تخریب اکوسیستم, تالاب زریبار. Satellite Images, Land Use,Geoghraphic Information Systames, Ecosystem Degradation,Zeribar Wetland. 5 20 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-265-2&slc_lang=fa&sid=1 لیلا پیشداد سلیمان آباد 10031947532846002935 10031947532846002935 Yes دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان علی نجفی نژاد 10031947532846002936 10031947532846002936 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان امیر سعدالدین 10031947532846002937 10031947532846002937 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان کامران چپی 10031947532846002938 10031947532846002938 No دانشگاه کردستان، سنندج حنانه محمدی کنگرانی 10031947532846002939 10031947532846002939 No دانشگاه هرمزگان، بندرعباس