fa شناسایی روند تغییرات دما و بارش سالانه در حوضه آبریز کرخه تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">دما و بارش از عناصر اساسی شکل‌گیری اقلیم هستند که تغییرات آن‌ها می<span dir="LTR">&shy;</span>تواند ساختار آب و هوایی هر محل را دگرگون سازد. این پژوهش به بررسی تغییرات زمانی و مکانی متغیرهای اقلیمی دما و بارش در حوضه آبریز کرخه واقع در غرب کشور ایران پرداخته است. به این منظور پس از همگنی و صحت سنجی داده‌ها، 22 ایستگاه باران&shy;سنجی، تبخیرسنجی و سینوپتیک با دوره آماری 2011-1971 انتخاب شد. هدف این پژوهش، ارزیابی روند تغییرات سری‌های زمانی متغیرهای دما و بارش با استفاده از آزمون‌های آماری من‌کندال، اسپیرمن و تخمینگر سن است. نتایج آزمون‌های آماری برای سری‌های زمانی دما و بارش سالانه به ترتیب روند افزایشی و کاهشی با سطوح معنی‌داری بالای 1 و 5 درصد را برای اکثر ایستگاه‌های موردمطالعه نشان داده است. تخمینگر سن شیب تغییرات کاهشی را برای متغیر دما از 12/0 (+) تا 61/0 (+) درجه سانتی‌گراد/دهه نشان می‌داد. بیشترین و کمترین مقدار کاهش بارش سالانه در ایستگاه‌های قورباغستان واقع در استان کرمانشاه و دهنود به ترتیب با شیب تغییرات 77/8 (-) و 27/1 (-) میلی&shy;متر در سال بود. ازنظر مکانی تقریباً تمامی ایستگاه‌های واقع در بخش شرقی حوضه کرخه، روند تغییرات بارش را یک‌روند بدون معنی نشان دادند. بیشترین تغییرات معنی‌دار کاهشی در بخش‌های غرب و جنوب حوضه کرخه مشاهده شد. در مناطق مرکزی و شرقی علیرغم روند کاهش مقادیر بارش، این روندها معنی‌دار نبود. به‌طورکلی آشکارسازی روند تغییرات متغیرها، به‌جز موارد استثنایی، با آخرین یافته‌های مطالعات جهانی همخوانی داشت.</p> <p class="Abstract">Temperature and precipitation are the main components of climate forming which their variation can change the climate structure of each site. This study investigated the temporal and spatial variations of temperature and precipitation in the Karkheh Basin, located in the West of Iran. For this purpose, after checking thehomogeneity and accuracy of data, 22 synoptic and meteorological stations over the 1971-2011 periods were selected. The objective of this study is evaluating the changes in temperature and precipitation time series by Mnn-Kendall, Spearman tests and Sen&rsquo;s slope estimator. Results showed significant increasing and decreasing trends in the annual temperature and precipitation, respectively, with significant levels of 1 and 5 percent for most of the stations. The magnitude of the significant positive trends of annual temperature changed from (+) 0.12 &deg;C/decade at Khrromabad to (+) 0.61 &deg;C/decade at Kermanshah. The maximum and minimum annual precipitation decreasing trend was observed at Ghourbaghestan station located in the Kermanshah province and Dehnoud station, with slope of (-) 8/77 mm/year and (-) 1/27 mm/year, respectively. In special pattern, almost all stations in the eastern part of the Karkheh basin showed non-significant trend in precipitation. The most significant decreasing changes was observed in the West and South parts of Karkheh basin although the decreasing of precipitation in central and eastern parts was seen but this trend was not significant. Generally, the detection trend changes, except for exceptional cases, are consistent with recent findings of global studies.<span dir="RTL" lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"><!--stripped--><!--stripped--></span></p> آشکارسازی, روند بارش و دما, آزمون‌های آماری, حوضه کرخه Detection, Precipitation and Temperature, trend, Statistical tests, Karkheh basin-Iran 5 22 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-210-4&slc_lang=fa&sid=1 Narges Zohrabi نرگس ظهرابی 10031947532846002782 10031947532846002782 Yes دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز Alireza Massah Bavani علیرضا مساح بوانی 10031947532846002783 10031947532846002783 No دانشگاه تهران، پاکدشت Elahe Goodarzi الهه گودرزی 10031947532846002784 10031947532846002784 No دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد Mohammad Heidarnejad محمد حیدرنژاد 10031947532846002785 10031947532846002785 No دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز