fa مقایسه ویژگی‌های ریختی و مولکولی جمعیت های رودخانه ای و دریاچه ای ماهی Barilius mesopotamicus در حوضه آبریز دجله تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">با توجه به فقدان اطلاعات در مورد ویژگی&shy;های ریختی و ژنتیکی ماهی کمیاب <em><span dir="LTR">B. mesopotamicus</span></em> مطالعه&shy;ای با هدف فراهم آوردن این اطلاعات برای اولین بار در ایران به اجرا درآمد، به همین سبب در پاییز سال 1391 جمعیت&shy;&shy;های ماهی<em><span dir="LTR">Barilius mesopotamicus</span></em> &nbsp;&nbsp;از سه اکوسیستم متفاوت در حوضه دجله مورد مطالعه و مقایسه قرار گرفت. برای این منظور نمونه&shy;های ماهی از &nbsp;دو رودخانه سیمره، چنگوله و دریاچه سیاه گاو صید و 29 صفت ریخت<span dir="LTR">&shy;</span>سنجی به وسیله کولیس دیجیتال اندازه‌گیری و 7 صفت شمارشی به وسیله لوپ چشمی شمرده شدند. جهت مطالعه اختلاف ریختی بین گروه‌های مورد بررسی، نمونه&shy;ها با استفاده از مؤلفه‌های اصلی (<span dir="LTR">PCA</span>) و تحلیل متغیرهای کانونی<span dir="LTR">(CVA) </span>&nbsp;مورد تحلیل قرار گرفتند. همچنین جهت مقایسه ژنتیکی و بررسی روابط تبارشناسی این گونه از توالی ژن <em><span dir="LTR">Cyt b</span></em> استفاده گردید. براساس نتایج آزمون های <span dir="LTR">CVA</span> و <span dir="LTR">PCA</span> &nbsp;جمعیت&shy;های رودخانه چنگوله و سیمره با جمعیت دریاچه سیاه گاو دارای اختلاف معنی&shy;داری از لحاظ ریختی داشتند. اما در دارنگاره ترسیم شده به روش <span dir="LTR">Maximum likelihood</span> و <span dir="LTR">Bayesian</span> جمعیت های مورد مطالعه از لحاظ ژنتیکی از یکدیگر تمایز نیافته و در یک خوشه قرار گرفتند. در مجموع می&shy;توان نتیجه گیری نمود که تمایز ریختی جمعیت ها در مناطق مورد مطالعه بیشتر متاثر از عواملی محیط بوده و نقش عوامل ژنتیکی در این زمینه محدودتر است.</p> <p class="Abstract">Due to the lack information about morphological and genetic<span lang="EN"> characteristic of</span><span lang="EN"> </span><i>B. mesopotamicus</i> a study with the goal of providing this information for the first time in Iran. <span lang="EN">In the fall 2012, three populations of <i>Barilius mesopotamicus</i> in the Tigris basin were studied and compared. For this purpose, samples from Seimare, Changouleh and Siah-gav rivers were collected and their 29 morphometric characters were measured by a digital caliper and 7 meristic characteristics were counted under a stereomicroscopy. T</span>he <span lang="EN">morphological differences between the studied populations were analyzed using principal component (PCA) and canonical variables analysis (CVA). In addition, to compare the genetic and phylogenetic relationships of these populations, their <i>Cyt b</i> gene sequences were used. Based on the results, Changouleh and Seimare rivers populations showed significant differences with Siah-gav one in terms of morphological features. Based on the Maximum likelihood and Bayesian methods, the studied populations were not genetically differentiated from each other and therefore were clustered in a single clad. In general, it can be concluded that the morphological differences of the studied populations can be as result of environmental factors, and the role of genetic factors is limited.</span></p> ریخت شناسی, Barilius mesopotamicus , ژن, انعطاف‌پذیری ریختی, دجله Morhology, Barilius mesopotamicus, Gene, Phenotypic plasticity, Tigris. 31 44 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-385-2&slc_lang=fa&sid=1 آرش جولاده رودبار 10031947532846003262 10031947532846003262 Yes دانشگاه تهران، کرج سهیل ایگدری 10031947532846003263 10031947532846003263 No دانشگاه تهران، کرج صابر وطن دوست 10031947532846003264 10031947532846003264 No دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بابل، مازندران