fa بررسی و بهینه‌سازی حذف رنگ‌های راکتیو قرمز و راکتیو آبی موجود در پساب صنایع نیشکر ورودی به تالاب شادگان با جاذب کیتوسان تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b mitra;">تالاب بین‌المللی شادگان یکی از تالاب‌های بزرگ ایران است. این تالاب در جنوب غربی ایران در جنوب شهر شادگان در استان خوزستان واقع‌شده است. سدسازی و رعایت نشدن نیاز آبی تالاب، پرورش ماهی، پساب صنایع نیشکر، عبور لوله‌های نفتی، فعالیت ۳۰ واحد پتروشیمی و تخلیه زباله‌های شهری، این تالاب منحصربه‌فرد را از سال ۱۳۷۲ وارد فهرست قرمز تالاب‌های بین‌المللی (لیست مونترو) کرده است. آب این تالاب بین‌المللی که ازلحاظ رتبه‌های ثبت&shy;شده در یونسکو درگذشته در رتبه پنجم جهانی قرار داشت، از رودخانه‌های جراحی و کارون و همچنین جزر و مد خلیج&shy;فارس تأمین می‌شود که ب&zwj;ه رغم فصلی بودن ب&zwj;خ&zwj;ش آب ش&zwj;ی&zwj;ری&zwj;ن آن، آب ش&zwj;ور ت&zwj;&zwj;الاب ب&zwj;ه دل&zwj;ی&zwj;ل م&zwj;ت&zwj;ص&zwj;ل&shy;ب&zwj;ودن به خ&zwj;ل&zwj;ی&zwj;ج ف&zwj;&zwj;ارس، دای&zwj;م&zwj;&zwj;ی است. </span><span style="font-family:b mitra;">جذب سطحی و خروج رنگ&shy;های راکتیو قرمز و راکتیو آبی که وارد تالاب شادگان </span><span style="font-family:b mitra;">می&shy;شود با استفاده از جاذب کیتوسان &nbsp;در فاصله زمانی بهمن ماه 1396 تا خرداد ماه 1397 موردبررسی قرار گرفته است. رنگ&shy;های آنیونی راکتیو قرمز (</span><span dir="LTR">Reactive red</span><span style="font-family:b mitra;">) و راکتیو آبی (</span><span dir="LTR">Reactive blue</span><span style="font-family:b mitra;">) مورداستفاده در این تحقیق از نوع رنگ‌های آزویی سولفونه و محلول در آب می&shy;باشند که به‌منظور رنگ دهی به محصولات مختلف در صنایع نساجی و نیشکر به کار می&shy;روند. از نتایج حاصل مشاهده شد که بیشترین درصد حذف رنگ&shy;های راکتیو قرمز و راکتیو آبی با استفاده از جاذب کیتوسان در 5=</span><span dir="LTR">pH</span><span style="font-family:b mitra;"> بوده و در مقادیر </span><span dir="LTR">pH</span><span style="font-family:b mitra;"> بالاتر و پایین&shy;تر، این بازدهی کاهش می&shy;یابد؛ بنابراین </span><span dir="LTR">pH</span><span style="font-family:b mitra;"> بهینه برای فرآیند حذف در این مطالعه 5=</span><span dir="LTR">pH</span> <span style="font-family:b mitra;">می‌باشد.</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"> از نتایج حاصل مشاهده شد که بیشترین درصد حذف رنگ&shy;های </span></span><span style="font-family:b mitra;">راکتیو قرمز و راکتیو آبی <span style="color:black;">با مقدار 5/0 گرم در لیتر از جاذب کیتوسان اتفاق افتاده است. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که بیشترین درصد حذف برای رنگ راکتیو قرمز در زمان 50 دقیقه و برای رنگ راکتیو بلو در زمان 40 دقیقه توسط جاذب کیتوسان صورت گرفته است.</span></span> <p class="Abstract">International Shadegan wetland is the one of large Iranian wetlands. This wetland is located in south west Iran in Khuzestan province. Dams construction and not observing of wetland water needs, breeding fish, Saccharum industry sewages, oil pipes crossing, activity of 30 petrochemical unit and urban wastes discharge, entered this unique wetland, from 1992 in red list of international wetlands (Montreo list). Water of this international wetland that to be in 5 degrees in terms of registered degrees in UNESCO, supply from Jarrahi and Karun and also Persian Gulf tide that in spite of seasonal of its fresh water section, wetland salt water because of connection to Persian Gulf is continual.<span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span b="" dir="RTL" style="font-family:"><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> </span>Absorption and removal of reactive red and reactive blue dyes that enter to Shadegan wetland with chitosan, are investigated. This study carried out in the interval of February 2018 until June 2018. Anionic dyes like reactive red and reactive blue that used in this research, belong to the sulphunated food azo dyes and dissolved in water. This matter use for coloring of different products like sugar cane, Nutritional supplement, soft drinks, jelly, different fruit juices and etc.<span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span><span b="" dir="RTL" style="font-family: "><span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> </span>We can see from results that the maximum removal percentage of reactive red and reactive blue, with the chitosan in the pH =5 and in the upper and lower pH values, the yield is decreased. It can be seen from results that the maximum removal for reactive red in the 50 min and for reactive blue is in the 40 min for chitosan absorbent.</p> تالاب شادگان, آلودگی رنگی, جذب سطحی, کیتوسان, راکتیو قرمز, راکتیو آبی Shadegan wetland, Dye pollution, Absorbent, Chitosan, Reactive red, Reactive blue. 39 50 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-571-2&slc_lang=fa&sid=1 Mozhgan Yekrangi مژگان یکرنگی 10031947532846005503 10031947532846005503 No Mohammad Kazem Mohammadi محمد کاظم محمدی 10031947532846005504 10031947532846005504 Yes Abdolhasan Doulah عبدالحسن دولاح 10031947532846005505 10031947532846005505 No