fa پیاده‌سازی رژیم جریان زیست‌محیطی در بهبود محیط ‌زیست رودخانه تخصصي Special پژوهشي Research &nbsp;&nbsp;&nbsp; <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">تعیین جریان زیست‌محیطی از مهمترین مباحث در مدیریت یکپارچه منابع آب جهت مدیریت سلامت رودخانه، برقراری تعادل پایدار در شرایط اکولوژیکی و حفظ حیات زیست‌بوم‌های وابسته به رودخانه است. در این راستا در پژوهش حاضر، جریان زیست‌محیطی رودخانه غازمحله شهرستان کردکوی استان گلستان با استفاده از روش‌های هیدرولوژیکی جهت بهبود محیط اکولوژیکی، حفظ رژیم طبیعی جریان و حفاظت از تنوع بیولوژیکی اکوسیستم، مورد محاسبه و ارزیابی قرار گرفت. آمار مورد نیاز برای محاسبات هیدرولوژیکی نیز از اطلاعات ایستگاه هیدرومتری غازمحله در طول دوره آماری 44 ساله (1394-1350) با متوسط جریان سالانه 24/0 مترمکعب برثانیه، استفاده شد. نتایج نشان داد، برای حفاظت و بهبود وضعیت رودخانه در حداقل شرایط زیستی قابل قبول، روش انتقال منحنی تداوم جریان در کلاس </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">B</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> با دبی 12/0 مترمکعب برثانیه (معادل 51 درصد جریان طبیعی رودخانه)، به علت در نظر گرفتن کلاس</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">های مدیریت زیستی و تطابق مناسب الگوهای تغییرات درون سالی رژیم جریان زیست</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">محیطی و جریان متوسط سالانه، نسبت به سایر روش</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">ها ارجحیت داشته و قابل پذیرش</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">ترین روش برآورد جریان زیست‌محیطی در این مطالعه می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">باشد. در این پژوهش ثابت شد، نتایج روش تنانت مقدار پایین</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">تری از حداقل نیاز زیست</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">محیطی ارائه داده و استفاده از این روش با تحمیل تنش بر سیستم هیدرولوژیکی، انتخابی نامناسب برای برآورد حداقل جریان جهت حفظ محیط اکولوژیکی رودخانه غازمحله می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">باشد. همچنین روش‌های تسمن، آرکانزاس و مدل ذخیره رومیزی، جریان‌های خیلی کم و یا خیلی زیاد از درصد جریان متوسط رودخانه را برآورد کردند. بدیهی است مقدار تخصیص جریان زیست‌محیطی این روش‌ها، مشکلات متعددی را برای ذی‌نفعان مختلف از جریان رودخانه، فراهم می‌کند.</span></span> Determining environmental flow is one of the most important topics in the integrated management of water resources for managing river health, establishing Sustainable balance in ecological conditions and preserving life of river bound ecosystems. In this regard in this research, environmental flow of the Ghazmahalleh river in Kordkouy city of Golestan Province was calculated and evaluated using hydrological methods to improve the ecological environment, maintaining the natural regime of the flow and protecting the biological diversity of the ecosystem. Statistics required for hydrological calculations used from information of hydrometry station of Ghazmahalleh during 44 year statistical period (1970 to 2016) with mean annual flow of 0.24 m³/s. Results showed that in order to protect and improve the status of the river at the minimum acceptable bioavailability, FDC Shifting method in management class B with a flow of 0.12 m³/s (51 Percent mean annual flow) in this study due to the consideration of biodiversity management classes and the proper adaptation of the pattern changes within the year of environmental flow and the mean annual flow, priority to other methods and is most acceptable method for estimating environmental flow. In this research proved, results of Tennant method provide lower than the minimum environmental requirement and using this method with imposing stress on the hydrological system, is an inappropriate choice for estimating minimum flow Ghazmahalleh river to maintain the ecological environment. Also Tessmann, Arkansas methods and DRM estimated very low or very high flows of mean flow river. Certainly, allocation amount of environmental flows to these methods provides several problems for different stakeholders from river flow.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; انتقال منحنی تداوم جریان, جریان زیست‌محیطی, رودخانه غازمحله, روش‌های هیدرولوژیکی, میانگین جریان سالانه. Environmental Flow, FDC Shifting, Ghazmahalleh River, Hydrological Methods, Mean Annual Flow. 35 52 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-543-3&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hasan Naderi محمد حسن نادری 10031947532846006182 10031947532846006182 No Graduated M.Sc. of Water Resources Engineering, and Ecohydraulic researcher of river habitats, Water Engineering Department, Faculty of Water and Soil Engineering, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب و پژوهشگر اکوهیدرولیک زیستگاه‌های رودخانه‌ای، گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران Sahar Saeidi سحر سعیدی 10031947532846006183 10031947532846006183 Yes PhD student of Environmental Sciences, Environmental Department, Faculty of Environment, Szent Istvan University, Gödöllő, Hungary دانشجو دکتری محیط ‌زیست، گروه محیط ‌زیست، دانشکده محیط‌ زیست، دانشگاه سنت ایستوان، گودولو، مجارستان Jalil Imani Harsini جلیل ایمانی هرسینی 10031947532846006184 10031947532846006184 No Assistant Professor, Department of Environment, Faculty of Environment and Energy, Islamic Azad University, Science and Research Branch استادیار گروه محیط‌زیست، دانشکده محیط‌زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، ایران