fa استفاده از شاخص‌های زیستی BMWP و ASPT به‌منظور ارزیابی کیفیت آب تالاب هشیلان (کرمانشاه، ایران) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:B Mitra;">نظارت بر کیفیت و حفاظت از تالاب‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است لذا</span></span><span style="font-family:B Mitra;"> در این پژوهش، باهدف ارزیابی کیفی تالاب هشیلان واقع در استان کرمانشاه به بررسی ترکیب جوامع درشت بی‌مهرگان کف زی با استفاده از شاخص‌های زیستی</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;"> BMWP </span></span><span style="font-family:B Mitra;">و </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">ASPT</span></span><span style="font-family:B Mitra;"> و اندازه‌گیری دمای آب، اکسیژن محلول، هدایت الکتریکی و </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">pH</span></span><span style="font-family:B Mitra;"> پرداخته شد. نمونه‌برداری از 4 ایستگاه منتخب با 3 تکرار تصادفی طی دو فصل سرد (زمستان 1393) و گرم (اواخر بهار 1394) انجام گرفت. بررسی‌ها نشان داد بیشترین درصد فراوانی (68 درصد) در هر دو فصل متعلق به رده شکم پایان و خانواده </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Valvatidae</span></span><span style="font-family:B Mitra;"> بوده است. بر اساس نتایج، میانگین شاخص </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">BMWP</span></span><span style="font-family:B Mitra;"> در ایستگاه‌ها و فصول مختلف نمونه‌برداری دارای تفاوت معنی‌دار بود (05/0</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">P</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Symbol;"><span style="font-size:11.0pt;"><</span></span></span><span style="font-family:B Mitra;">) درحالی‌که بین میانگین مقادیر شاخص </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">ASPT</span></span><span style="font-family:B Mitra;"> به‌جز در فصل گرم اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد (05/0</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">P</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Symbol;"><span style="font-size:11.0pt;">></span></span></span><span style="font-family:B Mitra;">). برمبنای شاخص </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">BMWP</span></span><span style="font-family:B Mitra;"> در فصل گرم، ایستگاه‌های مطالعاتی ازلحاظ کیفیت آب در دو گروه خیلی خوب و متوسط و در فصل سرد در سه گروه خوب، ضعیف و متوسط طبقه‌بندی شدند. با توجه به نتایج مقایسه شاخص </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">ASPT</span></span><span style="font-family:B Mitra;">، کیفیت آب در اواخر فصل بهار در سه گروه تمیز، با آلودگی متوسط احتمالی و مشکوک به آلودگی قرار گرفت. در طول دوره نمونه‌برداری بالاترین کیفیت در ایستگاه 1 (ورودی سراب سبز علی) و پایین‌ترین کیفیت به ترتیب در ایستگاه 2 (پساب کشاورزی) و 4 (نزدیک روستای هشیلان قبل از خروجی) مشاهده شد. همچنین شاخص‌ </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">BMWP</span></span><span style="font-family:B Mitra;"> با فرا سنجه‌های هدایت الکتریکی و</span> <span style="font-family:B Mitra;">اکسیژن محلول به ترتیب دارای همبستگی منفی و مثبت در سطح 01/0 و شاخص </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">ASPT</span></span><span style="font-family:B Mitra;"> با دمای آب دارای همبستگی مثبت در سطح 05/0 بودند.<span style="letter-spacing:-.2pt;"> نتایج مطالعه حاضر نشان داد که تالاب هشیلان تا حدودی تحت تأثیر آلودگی‌های</span> ناشی از فعالیت‌های انسانی بوده است. لذا به نظر می‌رسد اعمال قوانین مدیریتی منسجم و آموزش صحیح مردم منطقه می‌تواند تا حد زیادی در بهبود وضعیت این تالاب الگو یافته مؤثر باشد.</span> Quality Monitoring and protection of wetlands are really important. Therefore, in this research, with the aim of qualitative evaluation of Hashilan wetland located on Kermanshah province, the composition of benthic macroinvertebrates communities using the BMWP and ASPT indices and measurement of Water Temperature, Dissolved Oxygen, Conductivity and pH were investigated. Sampling from 4 selected stations with 3 replications was performed during two cold (Winter, 2014) and warm (late Spring, 2014) seasons. The results showed that the highest abundance (68%) in both seasons belonged to the class of the Gastropoda and Valvatidae. Based on the results, the mean of the BMWP index was remarkabley different at diverse stations and seasons (P<0/05), while there was no significant difference between the mean values ​​of ASPT index except in the warm season (P> 0/05). According to the BMWP index in the warm season, the study stations were classified into two good and acceptable groups, and in winter, they were classified into three groups: acceptable, poor, and moderate. According to the results of the comparison of the ASPT index, water quality at the end of spring was classified into three groups with clean, moderate and doubtful. During the sampling period, the highest quality was observed at station 1 (Sabz Ali mirage input) and lowest quality at station 2 (agricultural effluent) and 4 (near the Hashilan village before the output). Also, the index of BMWP with EC and DO had negative and positive correlation at the level of 0/01 respectively and ASPT index with water temperature was positively correlated at 0/05. The results of the present study showed that the Hashilan wetland somewhat affected by contamination caused by human activities. Therefore, it seems that the implementation of coherent managerial rules and proper training of the people of the region can greatly improve the status of this patterned wetland. تالاب هشیلان, شاخص‌های‌ زیستی, BMWP, ASPT, کیفیت آب. Hashilan Wetland, Biotic indices, Water quality, BMWP, ASPT. 47 64 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-372-2&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Norouzi حسین نوروزی 10031947532846005196 10031947532846005196 Yes Mahya Rezaeimanesh محیا رضایی منش 10031947532846005197 10031947532846005197 No