Wetland Ecobiology

fa ارزیابی کیفی رودخانه کنگیر ایوان با استفاده از شاخص NSFWQI و تأثیر کاهش بار آلاینده‌های نقطه‌ای در افزایش میزان شاخص با استفاده از مدل QUAL2KW Evaluating water quality of kangir river by means of NSF water quality index and the effect of reducing the load of point pollutants on increasing the index rate using QUAL2KW model تخصصي Special پژوهشي Research رشد جمعیت و آلودگی‌های ناشی از تخلیه فاضلاب‌ کاربری‌های مختلف باعث گسترش آلودگی و محدودتر شدن منابع آب در دسترس شده است. یکی از ساده‌ترین روش‌ها جهت تعیین شرایط کیفی آب استفاده از شاخص‌های کیفی آب است که می‌توانند به‌عنوان یک ابزار تصمیم‌گیری برای مدیران و متخصصان مربوطه بکار گرفته شوند. NSF شاخصی جامع و ابزاری کارآمد جهت تعیین وضعیت کیفی آب و طبقه‌بندی کیفی منابع آب بوده و نسبت به سایر شاخص‌های کیفی آب کاربرد بیشتری دارد. این مطالعه به بررسی کیفی رودخانه کنگیر واقع در استان ایلام، با استفاده از شاخص NSFWQI می‌پردازد. اطلاعات موردنیاز برای انجام این مطالعه که شامل اطلاعات کمی و کیفی رودخانه در دو فصل پرآبی و کم‌آبی در 5 ایستگاه در زمستان سال 1390 و تابستان سال 1391 می‌باشد، از اداره محیط‌زیست و شرکت آب منطقه‌ای استان ایلام جمع‌آوری شد. نتایج شاخص نشان داد که کیفیت آب در این رودخانه، در همه ایستگاه‌ها در محدوده متوسط و ضعیف طبقه‌بندی می‌شود. بالاترین مقدار شاخص به میزان 66 در دی‌ماه در ایستگاه اول و کمترین میزان آن به ایستگاه دوم به میزان 30 در ماه‌های تیر و شهریور و پس از تخلیه فاضلاب اختصاص می‌یابد. به‌تدریج در طول رودخانه میزان کیفیت رودخانه روند رو به بهبود در پیش می‌گیرد به‌طوری‌که در ایستگاه آخر و در نزدیک سد کنگیر دوباره کیفیت رودخانه به بازه متوسط برمی‌گردد، که نشان از قابلیت خود پالایی رودخانه می‌باشد. عمده دلیل کاهش میزان شاخص NSF تخلیه فاضلاب تصفیه نشده و بالا بودن پارامترهای مثل BOD و کلی فرم و کاهش DO می‌باشد. در کنار استفاده از شاخص‌های کیفی، برای تعیین عکس‌العمل قابل‌انتظار رودخانه براثر ورود آلاینده‌ها استفاده از مدل‌های ریاضی ضروری است. در این مطالعه جهت شبیه‌سازی پارامترهای BOD، اکسیژن محلول و کلی فرم از مدل QUAL2KW که رودخانه را به‌صورت یک‌بعدی همراه با جریان دائمی غیریکنواخت شبیه‌سازی می‌کند، استفاده شد. ماه‌های دی و مرداد به‌عنوان نماینده دوره‌تر و خشک‌سال انتخاب گردید و برای هر دوره به‌صورت جداگانه مدل کالیبره شد، سپس تحت دما و دبی ثابت سناریو کاهش 50 درصدی کلی فرم و BOD از منبع آلاینده نقطه‌ای برای مدل اجرا شد که نشان داد در صورت اجرای سناریو، شاهد افزایش کیفیت شاخص NSFWQI در ایستگاه‌ها، بسته به تأثیرپذیری از منبع آلاینده نقطه‌ای خواهیم بود. بیشترین افزایش شاخص NSFWQI برای ایستگاه علمدار (بعد از تخلیه فاضلاب شهری) به مقدار میانگین 10 و کمترین میزان افزایش شاخص برای ایستگاه کپنه‌کران (ایستگاه آخر) به مقدار میانگین 2 خواهد بود. population growth and pollutions from sewage discharged of various land uses have resulted in expansion of pollution and water resource constraints. One of the simplest ways to determine qualitative condition of water is using water qualitative indicators that could be used as a decision making tool by managers and experts. NSF is a comprehensive index and efficient tool to determine water quality and classify water resources based on quality; and, it is more applicable than other qualitative indicators of water. The study deals with qualitative review of Kangir River in Ilam Province, through NSFWQI indicator. Qualitative and quantitative data required including those related to the river during two dry and wet seasons have been obtained for 5 stations, from Department of Environment and Regional Water Company in Ilam. Results obtained from the indicator showed that water qualities of river in all points are classified as average and low. Highest indicator value (66) has been related to first station (December 22nd- January 20the); and, lowest value has been related to second station (30) and during Tir and Shahrivar months (June 22nd-July 22nd and August 23rd-September 22nd), after sewage discharge. Throughout the river, quality of water takes an improvement trend so that in last station and near Kangir Dam, again quality of water goes back to average, Which indicates the ability of the river to self-purify. Main reason for reduction of NSF indicator is discharge of non-treated sewage and high value of such parameters as BOD and coliforms, in addition to reduction of DO. In addition to usage made of qualitative indicators, to determine expected reaction of river caused by pollutants, mathematical models have to be used. In present study and to simulate pH, BOD, dissolved oxygen, temperature, and coliform, QUAL2KW model has been used which makes a single dimension simulation of the river, along with non-uniform steady flow. Day and Mordad months (December 22nd- January 20th and August 23rd-September 22nd) have been selected as wet and dry periods of the year; and, the model has been calibrated for each period, separately. Then, 50% reduction scenario in coliform and BOD from point resource of pollution has been implemented for the model under fixed temperature and flow rate. It was shown that NSFWQI indicator would be increased in stations, if the scenario would be performed; and, the increase depends on taking effect from point resources of pollution. Maximum increase of NSFWQI index for Alamdar station (after discharging municipal sewage) by an average of 10 And the minimum increase in the index for the Kapne kran station (last station) will be an average of 2. شاخص NSFWQI, مدل QUAL2KW, کیفیت آب, رودخانه کنگیر. NSFWQI Index, QUAL2KW Model, Water quality, Kangir river. 81 98 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-590-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hossein Rostami محمدحسین رستمی 10031947532846006086 10031947532846006086 Yes Master of Environmental Civil Engineering, Ilam, Iran کارشناس ارشد مهندسی عمران محیط‌زیست، ایلام، ایران. Hossein Vahidi حسین وحیدی 10031947532846006087 10031947532846006087 No Assistant Professor, Department of Environment, Sirjan University of Technology, Sirjan, Iran. استادیار گروه محیط‌زیست، دانشگاه صنعتی سیرجان، سیرجان، ایران. Masoud Tayefeh مسعود طایفه 10031947532846006088 10031947532846006088 No کارشناسی ارشد مهندسی محیط‌زیست، دانشکده فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Mehdi Ahmadikallan مهدی احمدی کلان 10031947532846006089 10031947532846006089 No Master of Environmental Engineering, Department of Environment, Branch of Ilam Province, Ilam, Iran. کارشناس ارشد محیط‌زیست، اداره کل محیط‌زیست، ایلام، ایران.