fa بررسی همبستگی میزان کروم، روی و مس با طول، وزن، سن و جنسیت در ماهیچه ماهی سفید (Rutilus kutum) صید شده از شمال و جنوب تالاب انزلی تخصصي Special پژوهشي Research بعضی از عناصر سنگین مانند مس و روی برای متابولیسم ماهی و انسان ضروری هستند، در حالی که غلظت بیش از حد فلزات سنگین اکوسیستم را مختل می&not;کند، زیرا برخی از این موارد باعث تخریب بالقوه محیط زیست موجودات زنده می&not;شوند. ماهی&not;ها عمده ساکنان این محیط&not;ها هستند که می&not;توانند تحت تأثیر آلاینده&not;های سمی قرار بگیرند. ورود این این آلاینده‌ها به ماهی و انتقال به انسان می‌تواند بیماری‌های متعددی را برای انسان ایجاد کند. ماهی سفید ازجمله ماهیان بازارپسند و ممتاز شیلاتی محسوب می‌شود که بررسی میزان فلزات سنگین آن ازنظر میزان سلامت و همچنین سلامت غذای جامعه اهمیت دارد. این تحقیق باهدف بررسی میزان تجمع فلزات سنگین کروم، روی و مس در بافت عضلانی ماهی سفید تالاب انزلی، بررسی همبستگی این عناصر با طول و وزن ماهی و مقایسه غلظت این فلزات با استاندارد FAO انجام شد. برای اجرای این تحقیق تعداد ۳۰ فطعه ماهی سفید از هر یک از مناطق شمال (انزلی) و جنوب (صومعه‌سرا) تالاب انزلی در فصل زمستان سال ۱۳۹۶ صید شد. میزان تجمع عناصر سنگین در بافت خوراکی با استفاده از روش اسپکتروفتومتری اتمی شعله&not;ای اندازه‌گیری شد. میانگین وزن نمونه&not;ها در مناطق شمال و جنوب تالاب 46۸ - ۴۶۰ گرم و میانگین طول ۴۰/۳۲&ndash;۳۱ سانتی&not;متر بود. میانگین روی در ماهی سفید مناطق شمال (۳۲/11) و جنوب تالاب (6۱/13) میکروگرم/گرم اختلاف معنی‌دار داشتند (05/0 P<). اما میانگین کروم در مناطق شمال و جنوب (00/0) &nbsp;میکروگرم/گرم و مس در مناطق شمال (۴۷/2) و جنوب (۶۶/3) میکروگرم/گرم تالاب اختلاف معنی&not;دار نداشتند (05/0P>). میانگین روی و مس در مقایسه با استاندارد جهانی (FAO) به طور معنی-داری کمتر بود (05/0 P<). در این مناطق تجمع روی از مس و کروم و تجمع مس از کروم در ماهیچه خوراکی ماهی سفید تالاب انزلی بیشتر بود. فلزات مورد مطالعه در بافت خوراکی نمونه&not;های صید&not;شده از مناطق شمال و جنوب تالاب تفاوت معنی&not;دار نشان ندادند (05/0> P). بر اساس نتایج اندازه‌گیری کروم ارتباط این فلز با طول و وزن قابل‌بررسی نبود. &nbsp;در بافت خوراکی ماهی سفید صید شده از مناطق شمال و جنوب تالاب، طول و جنسیت با فلزات روی و مس همبستگی منفی داشتند. در منطقه جنوب تالاب همبستگی مثبت بین وزن و غلظت فلز مس اتفاق افتاد. در منطقه شمال تالاب همبستگی بین سن با فلز مس در ماهی مورد مطالعه منفی بود. همچنین تفاوت معنی-دار در همبستگی مشاهده نشد (05/0P>). بین تجمع فلزات کروم، روی و مس با جنسیت ارتباط وجود نداشت. با توجه به این‌که حد مجاز کروم، روی و مس توسط غذا و دارو 0، 50 و 20 میکروگرم/گرم اعلام شده است، بنابراین ازنظر بهداشت مواد غذایی ماهی سفید صیدشده از مناطق شمال و جنوب تالاب انزلی ازنظر میزان تجمع روی، مس و کروم برای مصارف انسانی مناسب بوده و فاقد عوارض جانبی برای انسان است. Heavy metals such as copper and zinc are essential for fish and human metabolism. But excessive concentrations of heavy metals impair ecosystems as some of those cause potential bioaccumulation in live beings. Fish are the major inhabitants in water bodies and can be highly affected by these toxic pollutants. The presence of these contminations in fish is known to cause various diseases in humans. White fish are popular among people; therefore it is important to study the amounts of heavy metals in them in respect of health and the health of the community food. The purpose of this review was to check the accumulation and concentration of chromium (Cd), zinc (Zn) and copper (Cu) in white fish muscles, to study the relationships between fish size (length and weight) and metal concentrations in the tissues and to compare their amounts with FAO standard. White fish (60 numbers) were caught of northern (Anzali) and southern (Someh Sara) Anzali wetlands in winter of 2017. The concentrations of heavy metals were measured in the edible tissue using a flame atomic spectrophotometry. The average of weight and length were 460 -468g and 31 &ndash; 32.40cm in white fish. The concentrations average of zinc and copper were 11.32 and 13.61 (mg/kg, dry weight) in white fish of northern and southern Anzali wetlands, respectively (P<0.05). The Cd concentration average (mg/kg, dry weight) was zero in white fish (P>0.05). The copper concentration average (mg/kg, dry weight) was 2.47 and 3.66 in white fish of northern and southern Anzali wethlands, respectively (P>0.05). Mean of zinc and copper levels were significantly lower than FAO (P<0.05). The zinc concentration level was greatest in the muscle of white fish followed by Cu and Cd. Studied metals had not significant differences in the edible tissue of captured samples from northern and southern Anzali wetlands (P>0.05). Acoording to achievement results for chromium could not be studied its correlate with length and weight. A negative correlation occurred between Cu and Zn levels with length and gender in the muscle of captured White fish from northern and southgern Anzali wetlands. Positive correlation happened between Cu concentrations with weight of fish in southern Anzali wetland. Relationship was negative between heavy metald Cu with age of studied fish in northern Anzali wetland. Significant differences were not observed in correlation (P>0.05). As the permissible levels of chromium, zinc and copper are stated to be 0, 50 and 20 microgram/gram by FDA; therefore, the captured white fish of northern and southern Anzali wetlands is suitable for human consumption and has no side effects for humans&rsquo; health in terms of food hygine. تالاب انزلی, فلزات سنگین , طول ماهی, ماهی سفید, وزن ماهی, سن ماهی. Anzali wetland, Heavy metal, Fish length, White fish, Fish weight, Fish age. 5 18 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-259-4&slc_lang=fa&sid=1 Mina Seifzadeh مینا سیف زاده 10031947532846005584 10031947532846005584 Yes National Inland Water Aquaculture Institute, Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Anzali, Iran. پژوهشکده آبزی‌پروی آب‌های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، انزلی، ایران.