Wetland Ecobiology

fa تغییرات مکانی-زمانی پارامترهای فیزیکوشیمیایی و تأثیر آن‌ها بر تجمع فلزات سنگین در آب و رسوبات آبگیر تصفیه خانه‌های بخشی از رودخانه کارون Spatio-temporal variations in physicochemical parameters and the influence of them on acumulation of heavy metals in water and sediments of water treatments basin in a part of Karoun River تخصصي Special پژوهشي Research ارزیابی غلظت فلزات سنگین در محیطهای آبی میتواند در جهت انجام اقداماتی برای بهبود کیفیت شرایط محیطی مؤثر باشد. لذا مطالعه حاضر جهت ارزیابی آلودگی فلزات سنگین در آب و رسوبات نقاط تأمین آب تصفیهخانههای شهرستان اهواز و ملاثانی در طول رودخانه کارون و تأثیر پارامترهای فیزیکوشیمیایی بر غلظت این آلایندهها صورت گرفت. بدین منظور شش ایستگاه در طول رودخانه انتخاب و به صورت تصادفی از هر ایستگاه سه نمونه آب و رسوب در تابستان و زمستان 1394 برداشت شد. پس از انتقال نمونهها به آزمایشگاه و هضم نمونهها، سنجش فلزات سنگین با استفاده از دستگاه جذب اتمی شعله صورت گرفت. از نرم افزار SPSS و نیز آزمونهای آماری ANOVA، T-test و همبستگی پیرسون جهت تجزیه و تحلیل نتایج فلزات و پارامترهای مورد بررسی در آب و رسوبات استفاده گردید. براساس نتایج میانگین غلظت فلزات Pb، Zn، Cr و Cd در آب به ترتیب 62/0±1/3، 04/1±42/4، 45/1±29/6 و 06/0±31/0 g/lµ و در رسوب 7/3±8/19، 20/7±9/65، 5/6±8/41 و 25/0±1/2 g/gµ اندازهگیری شد. نتایج آنالیز واریانس یکطرفه نشان داد میانگین فلزات و پارامترهای فیزیکوشیمیایی در بین ایستگاههای مختلف دارای اختلاف معنیداری هستند (05/0>P). آزمون T-test نیز اختلاف معنیداری را در مقایسه غلظت فلزات و پارامترها (به جز DO و دانهبندی) بین دو فصل نشان داد (05/0>P). بررسی ارتباط بین پارامترهای فیزیکوشیمیایی (pH، EC، TDS، دما و شوری) و میزان فلزات در آب رودخانه نشان داد پارامترهای مختلف بر میزان انحلال فلزات در آب رودخانه تاثیر متفاوتی دارند. ارتباط بین پارامترهای فیزیکوشیمایی رسوب با میزان فلزات در رسوبات رودخانه نیز نشان داد اندازه ذرات رسوب تأثیر قابل توجهی بر توزیع مکانی و تجمع فلزات در رسوب ندارد، در حالیکه درصد مواد آلی با میزان تمام فلزات رابطه مثبت معنیداری نشان داد. یافتههای این مطالعه اطلاعات مفیدی را در مورد توزیع پارامترهای فیزیکوشیمیایی و غلظت فلزات سنگین در رودخانه کارون ارائه میدهد که میتواند به نظارت و ارزیابی آب در منطقه کمک کند. Assessment of heavy metals concentrations in aquatic ecosystems can be effective to taking actions to improve the quality of environmental conditions. Therefore, this study was downed to evaluate the heavy metals pollution in water and sediments of water supply points of water treatments in Ahvaz and Mollasani along Karun River and the effect of physico-chemical parameters on these pollutants concentration. For this purpose, six stations were selected along river and from each station; three samples of water and sediment were collected in summer and winter of 2015. After transferring the samples to laboratory and digesting samples, the heavy metals measurement was determined using a flame atomic absorption spectrometry. From SPSS software and statistical tests such as ANOVA, T-test and Pearson correlation were used to analyze the results of metals and parameters in water and sediments. The results showed that the average concentrations of Pb, Zn, Cr and Cd in water were 3.1±0.62, 4.42±1.04, 6.2±1.45 and 0.31±0.06 μg/l and in sediments were 19.8±3.7, 65.9±7.20, 41.8±6.5 and 2.1±0.25 μg/g dw, respectively. The results of One-way analysis of variance (ANOVA) test showed that the mean of metals and physicochemical parameters were significantly different between stations (P <0.05). Also T-test statistical analysis showed a significant difference in the concentration of metals and parameters (except DO and size of sediment particles) between the two seasons (P <0.05). Investigating the relationship between physicochemical parameters and the metals amount in water of river showed that the different parameters have a different effects on the rate of metals dissolution in water. The relationship between sediment-physicochemical parameters and the metals amount in sediments also showed that the size of sediment particles had no significant effect on spatial distribution and accumulation of metals in sediment, while the percentage of organic matter showed a significant positive correlation with all metals. The findings of study provide useful information on the distribution of physico-chemical parameters and heavymetal concentrations in the Karoon River, which can help monitor and evaluate the region water. فلزات سنگین, پارامترهای فیزیکوشیمیایی, رسوبات, آبگیر تصفیه‌‌خانه‌ها. Heavy metals, physicochemical parameters, sediment, basin of water treatment. 91 110 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-541-2&slc_lang=fa&sid=1 Fariba Hedayatzadeh فریبا هدایت زاده 10031947532846005564 10031947532846005564 Yes PhD. Candidate, Department of Environment, Faculty of Natural Resources, Malayer University, Malayer, Iran Hamid Reza Pourkhabbaz حمیدرضا پورخباز 10031947532846005565 10031947532846005565 No Assistant Professor, Department of Environment, Faculty of Natural Resources, Behbahan Khatam Alanbia University of Technology-Iran Mitra Cheraghi میترا چراغی 10031947532846005566 10031947532846005566 No Assistant Professor, Department of Nature Engineering, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran.