Wetland Ecobiology

fa ارزیابی کیفیت آب رودخانه کارون بر اساس شاخص‌های NSFWQI و IRWQIsc و تعیین وزن پارامترهای مؤثر در این دو شاخص با آنالیز خوشه‌ای و تحلیل سلسله مراتبی Evaluation of Karoon River Water Quality Using NSFWQI and IRWQIsc and Determination of Weight Values in Those indices Using Cluster Analysis and Analytical Hierarchy Process تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">رودخانه کارون به‌عنوان مهم‌ترین رودخانه کشور محسوب می‌شود و جمعیت بسیاری را تحت پوشش قرار می‌دهد. به همین دلیل توجه به تغییرات کیفیت آن امری ضروری محسوب می‌شود. بدین منظور، جهت ارزیابی کیفی این رودخانه از داده‌های ده سال اخیر (1388 الی 1397) برداشت‌شده از سه ایستگاه ملاثانی، اهواز و فارسیات استفاده شد. پارامترهای موردبررسی در این تحقیق شامل کلسیم، منیزیم، سدیم، پتاسیم، کربنات، بی‌کربنات، کلر، سولفات، هدایت الکتریکی، pH، کدورت، دما، کل املاح جامد و دبی بود. به‌منظور ارزیابی کیفیت آب رودخانه کارون از دو استاندارد NSFWQI و IRWQIsc استفاده شد. همچنین جهت ارزیابی این دو استاندارد، روش‌ آنالیز خوشه‌ای به‌منظور خوشه‌بندی پارامترهای کیفی رودخانه کارون و تحلیل سلسله مراتبی به‌منظور وزن دهی به خوشه‌ها مورداستفاده قرار گرفتند. بر اساس استاندارد NSFWQI، کیفیت رودخانه کارون بین 62-55 و بر اساس استاندارد IRWQIsc بین 48-39 قرار داشت؛ بنابراین کیفیت آب این رودخانه بر اساس دو استاندارد فوق به ترتیب در گروه‌های متوسط و نسبتاً بد-متوسط قرار داشت. نتایج خوشه‌بندی و وزن دهی به پارامترها نشان داد که پارامترهای SAR، کلسیم، سدیم، پتاسیم، هدایت الکتریکی، کل املاح جامد، کلر، سولفات و منیزیم بیشترین وزن را در هر سه ایستگاه موردمطالعه داشتند. مقایسه این نتایج با دو استاندارد NSFWQI و IRWQIsc نشان داد که استاندارد دوم با وضعیت موجود رودخانه کارون تطابق بیشتری داشت. گرچه این محققان پیشنهاد می‌کنند برای رودخانه کارون استاندارد نوینی بر اساس وزن‌های به‌دست‌آمده ایجاد شود.</div> <div style="text-align: justify;">Karoon River is the most important river in Iran and covers numerous people. So, it is essential to note its quality. Regarding that, last ten-year data (2009-2018) from Molasani, Ahwaz and Farsiat were used to evaluate Karoon River. Parameters were consisted of Ca, Mg, Na, K, CO3, HCO3, EC, pH, TDS, turbidity (T), temperature (Tm) and discharge flow (Q). In order to evaluate river quality, two quality criteria, NSFWQI and IRWQIsc, were used. In addition, cluster analysis (CA) was used to clustering Karoon parameters and analytical hierarchy process (AHP) was used to weigh those parameters and evaluation abovementioned quality criteria. Results showed that there were seven, nine and ten clusters for Ahwaz, Farsiat and Molasani stations, respectively. Based on NSFWQI and IRWQIsc results, the river quality ranged 55-62 and 39-48, respectively. So, its quality was in average and semi bad-average class, respectively. Parameters SAR, Ca, Na, K, EC, TDS, Cl, SO4 and Mg had the highest weights in all stations based on clustering and AHP method. Comparison between NSFWQI and IRWQIsc showed that IRWQIsc value was closer to current river condition. However, it is recommended to use newer standard for monitoring Karoon River quality using CA results.</div> اهواز, خوشه‌بندی پارامترها, روش AHP, کیفیت رودخانه. Ahwaz, AHP Method, Parameters Clustering, River Quality. 47 60 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-604-2&slc_lang=fa&sid=1 Sara Houshmand سارا هوشمند 10031947532846006286 10031947532846006286 No M. Tech. Student, Department of Civil Engineering, Faculty of Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran Aslan Egdernezhad اصلان اگدرنژاد 10031947532846006287 10031947532846006287 Yes Assistant Professor, Department of Water Sciences and Engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran