fa بررسی مهمترین چالش های مدیریت جنگل های زاگرس در حوزه آبخیز رودخانه کارون بزرگ تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">کوههای زاگرس که از شمال غربی تا جنوب غربی ایران گسترش می یابند به دلیل جذب رطوبت ابرهای باران زا از نواحی غربی با مبدا دریای مدیترانه، شرایط لازم را جهت استقرار و گسترش پوشش جنگلی به وجود آورده است. جنگلهای این ناحیه از پیرانشهر در آذربایجان غربی شروع و در امتداد رشته جبال زاگرس و بختیاری تا اطراف جهرم و فسا در استان فارس ادامه می یابد. به علت وجود تفاوت ها در نواحی مختلف منطقه رویشی زاگرس از نظر مسائل اجتماعی و اقتصادی ملزم به مطالعه این عوامل می باشیم. با توجه به وجود دو قشر جنگل نشین،</span> <span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">آسیب ها و</span> <span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">خسارات وارد شده به جنگل نیز به دو گروه تقسیم می شود دسته اول از جنگل نشینان که در حاشیه جنگل زندگی می کنند، محوریت زندگیشان زراعت می باشد و با&nbsp; توجه به وصل بودن زمین های زراعی به جنگل در فرصت های مناسب اقدام به بزرگ کردن زمین زراعی می کنند. دسته دوم جنگل نشینان پراکنده در جنگل هستند که محوریت زندگیشان دامداری است و با چرای دامشان در جنگل یک نوع دیگر خسارت به جنگل وارد می کنند. در این مقاله سعی گردیده به دور از پرداختن به موارد حاشیه‌ای علاوه بر بازگو کردن ویژگی های &nbsp;&nbsp;روستاهای کشور مستقیماً ‌به‌ چالش های اقتصادی- اجتماعی مدیریت جنگلها زاگرس پرداخت شود. یکی از مهمترین عوامل تخریب این جنگل ها و مراتع وجود فقر در کشور می باشد که خود به عنوان یک عامل کلیدی باعث به وجود آمدن عواملی دیگری چون بیکاری، پایین بودن سطح سواد، پایین بودن امکانات رفاهی و.... غیره می شود. به علت وسعت منابع طبیعی کشور سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور نمی تواند به صورت یکه و تنها شرایط را از چیزی که هست بهتر کند، پس بهتر شدن شرایط مستلزم مشارکت همه جانبه همه افراد جامعه می باشد.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The Zagros mountain range, as one of the most important forested regions of Iran, plays a critical role in regulating hydrological cycles, conserving soil resources, and maintaining the ecological stability of watersheds, particularly within the Greater Karun River basin. Despite its ecological significance, forest management in this region faces complex socio-economic challenges that have substantially reduced the effectiveness of conservation and management efforts. This study aims to examine the major socio-economic challenges affecting the management of Zagros forests within the Greater Karun River watershed.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Based on an analysis of the socio-economic conditions of local communities, forest dwellers in the region can be broadly classified into two main groups: residents of forest margins whose livelihoods are primarily based on agriculture, and dispersed forest inhabitants whose livelihoods depend mainly on livestock husbandry. Expansion of agricultural lands into forest margins and pressure caused by livestock grazing within forested areas are identified as the principal drivers of forest degradation in the study area. The findings indicate that poverty acts as a fundamental underlying factor, intensifying pressure on forest resources through unemployment, low educational levels, and limited access to welfare facilities.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Given the extensive scale of natural resources and existing institutional constraints, sustainable management of Zagros forests within the Greater Karun River watershed requires a cross-sectoral approach and active participation of local communities alongside governmental and executive institutions. Without simultaneous consideration of social, economic, and livelihood dimensions, forest conservation programs are unlikely to achieve long-term success.</span></span></span></span><br> &nbsp; اقتصادی- اجتماعی, جنگل نشین, فقر, پیرانشهر, جهرم, زاگرس, ایران. Socio-economic factors, Forest management, Zagros forests, Greater Karun River watershed, Poverty, Community participation, Forest degradation. 32 45 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-162-2&slc_lang=fa&sid=1 سینا عطارروشن sina_2934@yahoo.com 10031947532846007316 10031947532846007316 Yes دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز محمدرضا تابش sinaattarroshan@gmail.com 10031947532846007317 10031947532846007317 No گروه محیط زیست دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران سپیده اسمی sinaattarroushan@gmail.com 10031947532846007318 10031947532846007318 No رییس اداره نظارت بر توسعه سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری، شهرداری کرج. امیر رضیان attarroshan1362@yahoo.com 10031947532846007319 10031947532846007319 No 4- رییس سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری، شهرداری کرج. Ali Reza Abdollahi علیرضا عبدالهی 10031947532846007320 10031947532846007320 No