Wetland Ecobiology

fa تحلیل وضعیت محیط زیستی اکوسیستم خلیج فارس با تاکید بر عملکرد کشورهای حاشیه نشین Analysis of the Environmental Status of the Persian Gulf Ecosystem with Emphasis on the Performance of Marginalized Countries تخصصي Special كاربردي Applicable خلیجفارس دریای نیمهبستهای است که از یک طرف توسط تنگه هرمز به اقیانوس هند راه دارد که بهدلیل قرار گرفتن در محیط جغرافیایی ویژه از یک سو و دارا بودن منابع عظیم نفت و گاز از سوی دیگر از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. خلیجفارس را مجموعهای از کشورهای در حال توسعه احاطه کردهاند که در سالهای اخیر تلاشهای زیادی را برای دستیابی به توسعه انجام داده و حاصل تلاشهای آنها اثرات زیانباری است که در چهره طبیعت منطقه قابل مشاهده است با توجه به اینکه، موضوع محیط زیست امری مهم و حق داشتن محیط زیست سالم در زمرهی یکی از حقهای بشری است، از نظر  مدیریت و حقوق محیط زیست، شناخت محیطزیست دریایی خلیجفارس که دارای شرایط اکولوژیکی ویژه و منحصر به فردی بوده و دارای محیطی حساس و شکننده است و اثراتی که کشورهای حاشیهنشین بر این اکوسیستم وارد میکنند حائز اهمیت میباشد. هدف از این تحقیق، بررسی اکوسیستمهای ساحلی مهم خلیجفارس بوده و سپس به تبیین مشکلات اساسی محیط زیست منطقه، بررسی عملکرد کشورهای حاشیه خلیجفارس، اثراتی که این کشورها در اثر احداث جزایر مصنوعی بروی این اکوسیستم گذاشتهاند، پرداخته شده و سپس به ارائه راهکارهای مدیریتی مختلفی که در منابع مختلف علمی در پژوهشها بررسی گردیده، پرداخته که در مقاله حاضر این راهکارها بر اساس شاخص DPSIR طبقهبندی شده و در انتها پیشنهاداتی در راستای بهبود وضعیت موجود محیط زیست منطقه خلیجفارس با نگرش بر مدیریت منطقه ارائه شده است. نتایج نشان میدهد که خلیجفارس و بهدنبال ان اکوسیستمهای جنگلهای مانگرو و آبسنگهای مرجانی به عنوان اکوسیستمهایی منحصر بهفرد به شدت در اثر ورود انواع الودگیها تحت فشار بوده و در این میان ساخت جزایر مصنوعی نه تنها بر چرخه کلی اب در خلیجفارس اثر گذاشته بلکه منجر به آسیبهای جدی از جمله تغییر در مورفولوژی و عمق خلیج فارس و ... گشته است.   The Persian Gulf is a semi-enclosed sea that is connected to the Indian Ocean by the Strait of Hormuz on one side, which is of great importance due to its location in a special geographical environment on the one hand and its huge oil and gas resources on the other. The Persian Gulf is surrounded by a group of developing countries that have made great efforts to achieve development in recent years, and the results of their efforts are harmful effects that can be seen in the face of the nature of the region. Given that the issue of the environment is an important issue and the right to a healthy environment is one of the human rights, in terms of environmental management and rights, it is important to understand the marine environment of the Persian Gulf, which has special and unique ecological conditions and a sensitive and fragile environment, and the effects that marginalized countries have on this ecosystem. The purpose of this research is to examine the important coastal ecosystems of the Persian Gulf, and then to explain the basic environmental problems of the region, to examine the performance of the countries bordering the Persian Gulf, the effects that these countries have had on this ecosystem due to the construction of artificial islands, and then to present various management solutions that have been examined in various scientific sources in research. In this article, these solutions are classified based on the DPSIR index, and finally, suggestions are presented to improve the current environmental situation of the Persian Gulf region with an attitude towards regional management. The results show that the Persian Gulf and, subsequently, the mangrove forest and coral reef ecosystems, as unique ecosystems, are severely under pressure due to the entry of various types of pollution, and in the meantime, the construction of artificial islands has not only affected the overall water cycle in the Persian Gulf, but has also led to serious damage, including changes in the morphology and depth of the Persian Gulf, etc.   خلیج فارس, جزایر مصنوعی, DPSIR Persian Gulf, Artificial Islands, DPSIR 56 70 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-184-20&slc_lang=fa&sid=1 Mahvash Changizi مهوش چنگیزی mahvashchangizi@yahoo.com 10031947532846007254 10031947532846007254 No Department of Environment, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه محیط‌زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. Soolmaz Dashti سولماز دشتی solmazdashti@gmail.com 10031947532846007255 10031947532846007255 Yes Associate Professor, Department of Environment, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. دانشیار گروه محیط‌زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.