fa تعیین و مقایسه ارزش غذایی دو گونه گندمی شور پسند Puccinella bulbosa و Aeluropus littoralis در مراتع حاشیه تالاب کویری میقان اراک تخصصي Special پژوهشي Research <p style="text-align: justify;">شوره زارهای مرطوب و اراضی حاشیه&nbsp; تالاب های کویری ایران هم به لحاظ کمی و هم به لحاظ کیفی نقش مهمی در تأمین علوفه دام ایفا می&shy;نمایند. &nbsp;در تحقیق حاضر که مابین سال&shy;های 1390 و 1391 انجام گرفت.کیفیت علوفه&nbsp; دو گونه سیاه ناو <em><span dir="LTR">Puccinella </span></em><em><span dir="LTR">bulbosa</span></em> و چمن شور <em><span dir="LTR">Aeluropus littoralis</span></em> در مراتع شورروی حاشیه تالاب کویری میقان اراک (استان مرکزی) در سه مرحله فنولوژیکی رشد رویشی، گلدهی و رسیدن بذر مورد بررسی قرار گرفت. شاخص های کیفیت علوفه شامل ماده خشک (<span dir="LTR">DM</span>)، پروتئین خام (<span dir="LTR">CP</span>) ، دیواره سلولی منهای همی سلولز (<span dir="LTR">ADF</span>) و دیواره سلولی (<span dir="LTR">NDF</span>) &nbsp;فسفر (<span dir="LTR">P</span>)، ماده خشک قابل هضم (<span dir="LTR">DMD</span>)، خاکستر خام (<span dir="LTR">Ash</span>)، مصرف ماده خشک<span dir="LTR">(DMI</span><span dir="LTR">)</span> و ارزش نسبی علوفه <span dir="LTR">(RFV</span><span dir="LTR">)</span> &nbsp;با روشهای استاندارد اندازه گیری شد. نتایج بدست آمده نشان داد که که اثر شاخص های کیفیت علوفه بین دو گونه&nbsp; و نیز مراحل رشد فنولوژیکی اختلاف معنی داری از نظر آماری در سطح 1 درصد دارند. ضمناً بر طبق آزمون مقایسه میانگین دانکن اثر متقابل گونه گیاهی و مرحله رشد نیز بر روی تمامی این شاخص ها به لحاظ آماری معنی دار بود. در هر دو گونه با پیشرفت مرحله فنولوژیکی، از میزان پروتئین خام و انرژی متابولیسمی کاسته و بر میزان <span dir="LTR">ADF</span> و &nbsp;<span dir="LTR">NDF</span>افزوده شد. گونه چمن شور دارای بیشترین میزان پروتئین خام در مرحله رویشی (46/14 درصد) و سیاه ناو دارای کمترین پروتئین در مرحله بذردهی (88/10 درصد) بوده است. در مجموع شاخص&nbsp; ارزش نسبی علوفه در گونه چمن شور در مقایسه با سیاه ناو، بالاتر بوده است (98/102). به طور کلی نتایج حاصله موید پتانسیل خوب گندمیان شورپسند حاشیه تالاب ها ی داخلی ایران به عنوان منبع علوفه دام (با تاکید بر استفاده از مکمل های انرژی) و نیز احیای شوره زار ها می&shy;باشد.&nbsp;&nbsp;</p> <p class="Abstract">Saline ares and marginal rangelands of Iran wetlands have a great role in supply forage for livestock qualitatively and quantitatively. In this study which carried out during 2011 and 2012, forage quality of four native halophyte and salt tolerant species included<i> Puccinella bulbosa, and Aeluropus littoralis</i> collected from Meighan saline rangelands near Arak (Markazi province), were investigated<i><span dir="RTL" lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">.</span></i> Edible biomass of both species was sampled on three phonological stages (vegetative growth, full flowering and seed ripening). Forage quality indices such as Crude Protein (CP), Dry Matter Digestibility (DMD), Dry Matter Intake (DMI), Metabolizable Energy (ME), Acid Detergent Fiber (ADF), Neutral Detergent Fiber (NDF) and Phosphorus (P) were evaluated. The results showed significant differences (p<0.01) between species and phonological stages. According to Duncan mean comparison test, interaction effects of phonological stages and plant species on quality indexes were significant, too. In most of species, the CP and ME were decreased with progressing phonological stages while ADF and NDF, increased<i> Aeluropus littoralis</i> had the highest CP (14.46%) in vegetative stage while <i>Puccinella bulbosa</i> had the lowest CP (10.88%). Generally,<i> Aeluropus littoralis</i> exhibited the higher Relative Feeding Values (RFV=102.98), in comparison to<i> Puccinella bulbosa</i><i><span dir="RTL" lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">.</span></i> The results support the good potential of halophyte grasses of Iran inner wetlands as source of livestock fodders- suggesting supplementary feeding &ndash;saline areas improvement.<!--stripped--><!--stripped--></p> ارزش غذایی, مراحل فنولوژیکی, هالوفیت, ارزش غذایی نسبی, تالاب کویری میقان Nutritive value, Phonological stages, Halophyte, Relative feeding value, Mighan desert wetland. 15 26 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-325-2&slc_lang=fa&sid=1 Abbas Ahmadi عباس احمدی 10031947532846002808 10031947532846002808 Yes دانشگاه آزاد اسلامی، اراک