fa به‌کارگیری روش دلفی و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP) برای اولویت‌بندی عوامل منفی مؤثر بر جنگل‌های مانگرو (مطالعه موردی: جنگل‌های مانگرو استان هرمزگان، ایران) تخصصي Special پژوهشي Research <p class="Abstract" dir="RTL"><span b="" lang="FA" style="font-family:">امروزه، جلوگیری و یا کاهش پیامدهای نامطلوب ناشی از افزایش آسیب&shy;پذیری اکوسیستم&shy;های جنگلی به یکی از مهم‌ترین تصمیمات و اهداف مدیران منابع طبیعی در سراسر جهان تبدیل‌شده است. دستیابی به این هدف، نیازمند به استفاده از روش&shy;های پشتیبان تصمیم&shy;گیری مناسبی است که انجام تصمیم&shy;گیری درست، علمی و به‌موقع را امکان&shy;پذیر می&shy;سازد. در این میان این روش&shy;ها، روش دلفی و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی (</span><span dir="LTR">FAHP</span><span b="" lang="FA" style="font-family:">) به دلیل اعتبار علمی و نیز قابلیت استفاده در سطوح مختلف بین‌رشته‌ای، برای اولویت&shy;بندی معیارهای چندگانه و اتخاذ تصمیمات مدیریتی مناسب هستند. در این مطالعه نیز از این دو روش برای اولویت&shy;بندی تنش&shy;ها و آشفتگی&shy;های مؤثر در آسیب&shy;پذیری جنگل&shy;های مانگرو ایران استفاده‌شده است. نتایج این مطالعه نشان داد که تنش&shy;ها و آشفتگی&shy;های ناشی از فعالیت&shy;های انسانی درمجموع از اهمیت بالاتری نسبت به سایر عوامل منفی اثرگذار محیطی برخوردار بودند. نتایج همچنین نشان داد که در میان محرک&shy;های اثرگذار آب و هوایی، بالا آمدن سطح آب دریا نسبت به سایر محرک&shy;ها دارای اهمیت و اولویت بالاتری بود (با قرار گرفتن در اولویت دوم). آگاهی کافی نسبت به پیامدهای نامطلوب ناشی از توسعه صنایع و سازه&shy;ها سبب گردید تا پس از وزن دهی و اولویت&shy;بندی، متخصصان آن را در جایگاه سوم رتبه&shy;بندی نهایی و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین آشفتگی&shy;های مؤثر بر جنگل&shy;های مانگرو ایران معرفی نمایند. درنهایت می&shy;توان گفت که نتایج حاصل از این تحقیق از طریق اولویت&shy;بندی و تعیین درجه اهمیت تنش&shy;ها و آشفتگی&shy;های محیطی چندگانه وارد آمده بر مانگروها می&shy;تواند به‌عنوان یک ابزار پشتیبان تصمیم&shy;گیری نقش قابل‌ملاحظه‌ای را در کارایی و موفقیت برنامه&shy;های حفاظت و مدیریت جنگل&shy;های مانگرو ایران داشته باشد.</span></p> <p class="Abstract"><a name="OLE_LINK141"></a><a name="OLE_LINK140">Newadayes</a>, preventing and/or mitigating unfavorable consequences of increasing vulnerability of forest ecosystems is became as one of the most important goals of natural resources managers in all over the world. Achieving this goal requires use of methods, which can provide scientific and on-time decision making for managers. Among these methods, Delphi method and <a name="OLE_LINK7">Fuzzy Analytic Hierarchy Process</a> (FAHP), due to scientific validity and applicability at different multidisciplinary levels, are appropriate for decision making in complex condition and in confrounting to multiple criteria. In this study, both methods were used for prioritizing the multiple negative factors (stresses and disturbances) affecting on mangrove forests. Results showed that regarding to current status of mangrove forests of Iran, anthropogenic stresses and disturbances generally have more importance than other negatively effective factors; so, pollutants emision and engineering interventions in coasts were placed in the first and third priority in the final ranking, respectively. Results also showed that among various climatic effective factors, sea level rise has higher importance than other factors (placed in the second rank). Ofcourse, other scientists in the other parts of the world also expressed that sea level rise is one of the most important climatic factors affecting on current and future decrease of area and health of mangroves in all over the world. Results of the this study could be used as decision making supporting tool and play an important role in efficiency and success of sustainable planning and management of mangrove forests in Iran and other mangroves of the coastal areas of Persian Gulf.</p> تنش ها و آشفتگی ها, اولویت بندی, روش دلفی, FAHP, جنگل های مانگرو, ایران. Stresses and Disturbances, Prioritizing, Delphi Method, FAHP, Mangrove Forests, Iran. 85 100 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-261-4&slc_lang=fa&sid=1 داود مافی غلامی 10031947532846002882 10031947532846002882 Yes دانشگاه شهرکرد، شهرکرد جهانگیر فقهی 10031947532846002883 10031947532846002883 No پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، تهران افشین دانه کار 10031947532846002884 10031947532846002884 No پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، تهران