fa تغییرات جمعیت و تنوع گونهای پرندگان در بومسازگان رودخانه کارون در محدوده شهر اهواز به عنوان شاخصهای زیستی تخصصي Special پژوهشي Research <p class="Abstract" dir="RTL"><span b="" lang="FA" style="font-family:;">پرندگان 10 کیلومتر از مسیر رودخانه کارون در داخل شهر اهواز در بهار و تابستان 1394 شناسایی، تنوع و ترکیب جمعیت آن‌ها با شمارش مستقیم </span><span dir="LTR" new="" style="font-family:;" times="">Total Count</span><span b="" style="font-family:;"> <span lang="FA">با دوربین چشمی 10&times;40 رایس و تلسکوپ تعیین شد. در این بررسی 1919 پرنده متعلق به 41 گونه شامل 8 گونه آبزی (51/19 درصد)، 8 گونه کنار آبزی (51/19 در صد) و 25 گونه پرنده خشکی زی (98/61 درصد) شناسایی شد. از پرندگان خشکی زی 12 گونه، کنار آبزی‌ها 9 گونه و از آبزی‌ها یک‌گونه در منطقه جوجه آوری کرده بودند. جمعیت جوجه ‌آوران آبزی در سال 1394 نسبت به سال 1380، 95 درصد و کاهش جمعیت جوجه ‌آوران کنار آبزی 76/20 درصد بوده است. بیشترین شاخص تنوع گونه‌ای شانون 27/3، شاخص تنوع مارگالف 227/6 و شاخص یکنواختی 6733/0 در شهریورماه بود. پرندگان خشکی زی با 836 قطعه در بهار و 390 قطعه در تابستان فون غالب رودخانه را تشکیل می‌دادند. در بین پرندگان خشکی زی گونه</span></span><span dir="LTR" lang="FA"> </span><i><span dir="LTR" new="" style="font-family:;" times="">Passer domesticus</span></i><span dir="LTR"> </span><span b="" lang="FA" style="font-family:;">با 16/15 درصد در فصل بهار و گونه چلچله </span><i><span dir="LTR" new="" style="font-family:;" times="">Hirundo rustica</span></i><span b="" style="font-family:;"> <span lang="FA">با 74/9 در صد در تابستان غالب بودند. پرندگان آبزی کم‌ترین تعداد 141 قطعه با 32/10 در صد و 41 قطعه با 4/7 در صد، به ترتیب در بهار و تابستان دارا بودند. از گونه‌های درخطر انقراض جهانی گونه</span></span><span dir="LTR" lang="FA"> </span><i><span dir="LTR" new="" style="font-family:;" times="">Phalacrocorax pygmeus</span></i><span dir="LTR"> </span><span b="" lang="FA" style="font-family:;">و از گونه‌های حمایت‌شده ایران، 6 گونه حواصیل و گونه دراج </span><i><span dir="LTR" new="" style="font-family:;" times="">Francolinus francolinus </span></i><span b="" lang="FA" style="font-family:;">در رودخانه کارون مشاهده شد. هدف از این مطالعه نشان دادن تغییرات جمعیت و تنوع گونه‌ای پرندگان به‌عنوان شاخص‌های زیستی رودخانه کارون در محدوده شهر اهواز برای حفاظت از رودخانه کارون بود</span><span dir="LTR">.</span></p> <p class="Abstract">The avifaunal diversity and population fluctuation of birds of Karun River ecosystem in Ahvaz City was studied for period of six months from April-2015 to September-2015 based on observational and total count methods with Zeiss binoculars (10&times;40) and telescopes (15&times;60). A total of 1919 bird individuals from 41 bird species were recorded in Karon River ecosystem. Out of the total 41 species, 8 species(19.51%) of all detections belong to swimmer waterbirds, 8 species 19.51% of bird species belong to wading birds and 25 species (60.98%) terrestrial birds, that 22 species of them were breeder (12 species belong to terrestrial birds, one species to water birds and 9 species to wading birds). Reduction population of waterbirds in 2015 compared to 2001 was 95 percent and breeding population reduction was 20.76 percent. The terrestrial birds were dominant with 836 individuals in spring and 390 individuals in summer as compared to water birds, 529 individuals in spring and 164 individuals in summer. The highest waterbirds abundance was recorded for Cormorant <i>Phalacrocorax carbo</i> (3.66<span b="" dir="RTL" lang="FA" style="font-family:;">%</span> in spring), the highest terrestrial birds abundance was recorded for House Sparrow <i>Passer</i> <i>domessticus</i> (15.16<span b="" dir="RTL" lang="FA" style="font-family:;">%</span> in spring) and Swallow <i>Hirundo rustica</i>(9.74% in summer), and the highest wading birds abundance was recorded for Little Egret <i>Egreta</i> <i>garzetta</i>(57.77% in spring). The highest species diversity i.e. Shannon&rsquo;s index (3.27), species richness i.e. Margalef&rsquo;s index (R1 = 6.227), species evenness, i.e., McIntosh&rsquo;s index (E = 0.6733) and Fisher alpha&rsquo;s index (11.26) was recorded for all birds. Six species of protected and one species of globally threatened species observed in Karun River ecosystem. The aim of this study demonstrates the importance of Karun River Ecosystem in Ahvaz City limits to protect the birds.</p> فون پرندگان, تنوع گونه‌ای, شاخص‌های زیستی, رودخانه کارون, اهواز. Karun River ecosystem, Bio-indicators, Population fluctuation, Species diversity, Ahvaz. 79 92 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-413-3&slc_lang=fa&sid=1 بهروز بهروزی راد 10031947532846003382 10031947532846003382 Yes گروه محیط‌زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران