fa تحلیل تخریب سیمای سرزمین در تالاب بزرگ هویزه با استفاده از دورکاوی تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">آب مهم‌ترین عامل در حفظ تنوع زیستی تالاب‌ها است. علاوه بر پدیده‌های محیطی و طبیعی همچون خشک‌سالی‌ها، تغییر الگوهای اقلیمی، افزایش دما و تبخیر و تعرق بحران آب ایران ریشه در رشد فزاینده و توزیع نامتعادل جمعیت، سو مدیریت منابع آب، ناکارآمدی بخش کشاورزی، بخشی نگری مدیران، رشد لگام‌گسیخته شهرنشینی و نبود فرهنگ مناسب مصرف و ارزش واقعی آب دارد. تالاب‌ها، به‌عنوان منابع مهم آب در فلات خشک ایران جایگاه ویژه دارند. هدف از این مطالعه بررسی تغییرات تالاب بزرگ هویزه در بازه‌های زمانی 1991، 2004، 2013 و 2016 است. به این منظور از تصاویر ماهواره‌ای لندست </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">TM</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">ETM</span></span>^{<span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">+</span></span></span>} <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Land</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">sat</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">8.oli</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> استفاده شد. مراحل پیش‌پردازش بر روی تصاویر انجام و طبقه‌بندی به روش شبکه عصبی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">MLP</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">) انجام گرفت. پس از انجام طبقه‌بندی با استفاده از متریک‌های سیمای سرزمین تغییرات سیمای تالاب موردبررسی قرار گرفت<span style="color:black;">. روند تغییرات دبی رودخانه‌های ورودی به تالاب در ایستگاه‌های هیدرومتری حمیدیه و هوفل بر اساس روش ناپارامتریک من-کندال اندازه‌گیری شد. </span></span>بررسی سنجه‌های سیمای سرزمین در محدوده تالاب در بازه 25 ساله موردبررسی نشان داد که سنجه تعداد لکه </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">NP</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> روندی کاهشی، سنجه تراکم لکه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">PD</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> کاهش لکه‌لکه شدن سیمای سرزمین، سنجه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">LPI</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> روندی کاهشی، سنجه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">LSI</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> روندی کاهشی، سنجه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">CONTAG</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">کاهش لکه‌لکه شدگی و سنجه تنوع شانون </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">SHDI</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> روند افزایش تنوع در سیمای سرزمین را نشان می‌دهند. بررسی روند تغییرات دبی آب ورودی رود کرخه به تالاب بر اساس من-کندال نشان داد که دبی آب ورودی به تالاب در بازه زمانی 1365 و 1329 تا 1390 و 1391 درمجموع روند کاهشی معنادار داشته است؛ اما در سال 2016 مقدار پوشش گیاهی و آب تالاب به نسبت سال 2013 افزایش داشته است به‌طوری‌که در سال 2016 بیشترین مساحت تالاب به پوشش گیاهی حاشیه تالاب، اراضی مرطوب و آب اختصاص پیداکرده است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که پارامترهای از قبیل تولید انرژی، جغرافیای سیاسی آب (هیدروپلتیک) و جغرافیای سیاسی (ژئوپلتیک) کشورهای ترکیه، عراق و ایران در قبال یکدیگر سیمای سرزمین تالاب را تحت تأثیر قرار می‌دهند و هر تصمیم مدیریتی به‌منظور اثربخشی بر تالاب باید منافع کشورهای مذکور را در نظر گیرد.</span></span> Water is the most important factor in maintaining the biodiversity of wetlands .In addition to environmental and natural phenomena droughts, changing weather patterns, rising temperatures and evapotranspiration Iran&#39;s water crisis is rooted in excessive growth and unbalanced distribution of population, mismanagement of water resources, inefficient agricultural sector, partial view of managers, unbridled growth of urbanization and lack of proper culture consumption and the real value of water. Wetlands, as important sources of water in dry plateau of Iran have a special place. Hawizeh wetland is not also excluded from the above threats. The aim of this study is to investigate Hawizeh wetland changes during the periods of 1991, 2004, 2013 and 2016. For this purpose, Landsat satellite images TM, ETM and Land sat 8.oli were used. Preprocessing steps were performed on images and classification was done by using neural network (MLP). After classification by using landscape metrics, wetland landscape changes were investigated.The trend Discharge of Rivers entrance to the wetlands in Hamidieh and H&ouml;fle hydrometric stations was measured based on nonparametric Mann-Kendall. Investigation of wetlands landscape metric in that 25-year period examined area shown, Number of Patch(NP) metric has Decreasing trend, Patch Density(PN) showed Reduce the fragmentation of the landscape, Large Patch Index(LPI) has Decreasing trend, Landscape shape Index(LSI) Decreasing trend, and contagion(CONTAG) showed Reduce fragmentation and Shannon&rsquo;s diversity index(SHDI) has shown the Increase diversity in the landscape Investigated the changes in water outflow of Karkheh River based on non-parametric Mann-Kendall test in the Periods of 1950 and 1986 to 2011 and 2012, Showed that the outflow of water to the wetland a significant decrease in total process monitoring. However, in 2016, the amount of vegetation and wetland water increased in comparison to 2013 so that in 2016, the largest area of the wetland is allocated to wetland vegetation, wet lands and water. Results of this study show that parameters such as Agriculture, energy production, hydro politics and geopolitical Turkey, Iraq and Iran For each other have effect on the wetlands landscape. And any decision to determine the effectiveness of wetland management should consider the interests of these countries. تالاب هویزه, آماره من-کندال, دورکاوی, شبکه عصبی مصنوعی, خوزستان. Hawizeh wetland, Mann-Kendall test, Remote sensing, Artificial Neural Network, Khuzestan. 39 54 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-194-4&slc_lang=fa&sid=1 پیمان کرمی 10031947532846004207 10031947532846004207 No میرمهرداد میرسنجری 10031947532846004208 10031947532846004208 Yes