fa بررسی آلودگی انگلی ماهی بوتک (Cyprinion macrostomum)، برزم لب‌پهن (Barbus barbulus) و توئینی (Capoeta trutta) در رودخانه‌ی دز تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b mitra;">رودخانه‌ی دز یکی از رودخانه‌های مهم استان خوزستان می‌باشد که به دلیل تنوع ماهیان موجود در آن، نیاز به بررسی گسترده‌تر فون انگلی دارد. در این مطالعه به وسیله‌ی نمونه&shy;گیری با تور پرتابی، در فاصله‌ی بین تابستان تا زمستان 1393، تعداد 60 قطعه ماهی از سه گونه ماهی بوتک (</span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Cyprinion macrostomum</span></span></em><span style="font-family:b mitra;">)، برزم لب پهن (</span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Barbus barbulus</span></span></em><span style="font-family:b mitra;">) و توئینی (</span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Capoeta trutta</span></span></em><span style="font-family:b mitra;">) صید و بررسی گردیدند. ماهیان پس از صید به صورت زنده به آزمایشگاه منتقل و تمامی اندام‌های آن‌ها با تهیه گسترش بافتی مرطوب/خشک و رنگ&shy;آمیزی مورد بررسی قرار گرفتند. همچنین جهت بررسی انگل‌های تک یاخته‌ای، نمونه‌های بافتی در فرمالین فیکس گردیده و مقاطع بافتی تهیه و انگل‌های جداشده با استفاده از کلیدهای تشخیصی، شناسایی گردیدند. انگل‌های شناسایی شده در ماهیان مورد مطالعه شامل </span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Ichthyophthirius</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;"> <em>multifiliis</em></span></span><span style="font-family:b mitra;"> (در پوست و آبشش)، </span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Myxobolus sp</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span><span style="font-family:b mitra;"> (از آبشش، کلیه و کیسه صفرا)، </span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Dactylogyrus sp</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span><span style="font-family:b mitra;"> (از آبشش)، </span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Diplostomum spathaceum</span></span></em><span style="font-family:b mitra;"> (از عدسی چشم) و </span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Neoechinorhynchus</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;"> <em>spiramuscularis</em></span></span><span style="font-family:b mitra;"> (از روده) جدا و شناسایی گردید. در بررسی خون، کبد و کلیه ماهیان مورد مطالعه، انگلی مشاهده نگردید. در مقایسه گونه‌های ماهی مورد مطالعه، بیشترین میزان آلودگی در ماهی بوتک و در بررسی مقاطع آسیب&shy;شناسی، ضایعات متعددی در آبشش و پوست ماهیان آلوده مشاهده گردید و مواردی نیز پیکره تک&shy;یاخته در مقاطع بافتی قابل تشخیص بود. انگل&shy;های جداشده در این تحقیق برای اولین بار در ماهیان این رودخانه مطالعه و گزارش می‌شوند؛ همچنین </span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Neoechinorhynchus</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;"> <em>spiramuscularis</em></span></span><span style="font-family:b mitra;"> برای اولین بار در رودخانه دز و در ماهی توئینی گزارش می&shy;گردد. در این مطالعه هیچ انگل مشترکی که قابل انتقال به انسان باشد مشاهده نشد. &nbsp;این بررسی در راستای شناسایی فون انگلی منطقه و پیش بینی احتمال </span>&nbsp;<span style="font-family:b mitra;">انتقال آن‌ها به استخرهای پرورش ماهی اهمیت دارد. با معرفی این انگل&shy;ها و توصیه به انجام اقدامات پیشگیرانه و کنترلی مناسب می&shy;توان از انتشار و &nbsp;انتقال این انگل ها به ماهیان پرورشی جلوگیری به&shy;عمل آورد.</span> Dez River, is one of the most important rivers in Khuzestan Province, because of the variety of fishes in this river which need to more study those parasites. Sampling was done by creel, between the summer and winter 1393. 60 pieces of fishes were collected and studied. Fish species such as Botak (<em>Cyprinion macrostomum</em>), Kaputa (<em>Capoeta trutta</em>) and Toeini (<em>Barbus barbulus</em>), has been studied. After catching the live fish, they transferred to laboratory then all their organs studied by wet/dry mounting and staining. In order to evaluate protozoa parasites, tissue samples fixed in formalin and histologic sections were provided. Separated parasites were identified by diagnostic keys. Parasites identified in the study included: <em>Ichthyophthirius</em> <em>multifilis</em> (skin and gills), Myxobolus sp. (gill, kidney, gallbladder), Dactylogyrus sp. (gill), <em>Diplostomum spathaceum</em> (lens of the eye), and Acanthocephala (<em>Neoechinorhynchus</em> <em>spiramuscularis</em>) (intestine). In the blood, liver and kidneys of studied fish were not observed any parasites. In comparison to other species, the highest level of contamination was in <em>Cyprinion macrostomum</em>. In histopathological examination, several lesions were observed in the gills and skin of infected fish and in some sections protozoa corpus was detected. Separated parasites from fishes in this research have been reported and studied in this river for the first time. Also <em>Neoechinorhynchus</em> <em>spiramuscularis </em>has been reported for the first time in this river and in Toeini fish. This study has great importance in predicting their possible transfer to the rearing ponds. Therefore, by preventing and appropriate control measurements can be prevented of their dissemination and transfer.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; آلودگی انگلی, بوتک (Cyprinion macrostomum), برزم لب‌پهن (Barbus barbulus), توئینی (Capoeta trutta), رودخانه دز. Parasitic contamination, Botak (Cyprinion macrostomum), Toeini (Barbus barbulus), Kaputa (Capoeta trutta), Dez River 15 28 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-430-4&slc_lang=fa&sid=1 رحیم پیغان 10031947532846004211 10031947532846004211 No زهرا طولابی دزفولی 10031947532846004212 10031947532846004212 Yes محمدحسین راضی جلالی 10031947532846004213 10031947532846004213 No بابک محمدیان 10031947532846004214 10031947532846004214 No امین افرا 10031947532846004215 10031947532846004215 No