fa بررسی روند تغییرات بارش در استان خوزستان و تأثیر آن بر تالاب شادگان تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">توجه به تغییرات اقلیمی در سال‌های اخیر به علت پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و خسارات مالی مربوط به رویدادهای حدی جوی اهمیت زیادی پیداکرده است. شناخت چگونگی روند تغییرات اقلیمی و به‌ویژه روند تغییرات بارش ازجمله مواردی است که در</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;سال&shy;های اخیر موردتوجه محققان علوم جوی و هیدرولوژی قرارگرفته است. بارش از عناصر اقلیمی است که در بعد زمان و مکان دارای تغییرات بسیاری است. بارش&shy;های حدی به علت اثرات مخرب و زیان‌بار آن، دارای اهمیت بسزایی هستند. تالاب شادگان در پایین‌دست حوضه رودخانه‌های جراحی و کارون بین شهرهای آبادان، ماهشهر، رامهرمز و اهواز قرار دارد و در پایین‌دست، به خلیج‌فارس می‌پیوندد. تالاب شادگان ازنظر رتبه بیست و دومین تالاب جهانی است و از جنبه‌های گوناگون اکولوژیکی، علمی، زیباشناختی، اقتصادی و هیدرولوژیکی دارای ارزش است. جهت انجام این تحقیق از داده&shy;های هواشناسی کشور در مقیاس روزانه، ماهانه و سالانه داده&shy;های بارش برای ایستگاه&shy;های سینوپتیک منتخب در محدوده استان خوزستان</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> برای یک دوره 30 ساله &nbsp;(2016-1987) استفاده‌شده است.</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> جهت بررسی روند تغییرات بارش، از شاخص&shy;های بارش که توسط گروه کارشناسی&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:7.0pt;">Expert Team on Climate Change Detection Monitoring</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">) </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">ETCCDMI</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> تعریف‌شده، با نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">RClimdex</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> و از آزمون نا پارامتری &nbsp;&nbsp;من کندال برای بررسی روند و نمایش نقاط تغییر و همچنین بررسی سری‌های زمانی بارش منطقه موردمطالعه استفاده شد.&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span>&nbsp;<span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج نشان داد همه شاخص‌های مرتبط با بارندگی روند کاهشی دارند که این روند برای</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">شاخص‌های حداکثر بارندگی یک‌روزه(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Rx1day</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">)، حداکثر بارندگی 5 روزه(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Rx5day</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">)، تعداد روزهای با بارش سنگین(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">R10mm</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">)، تعداد روزهای با بارش &nbsp;خیلی سنگین(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">R20mm</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">)، روزهای مرطوب(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">R95P</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">)، مقدار سالانه بارندگی روزهای مرطوب(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">PRCPTOT</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">)، برای ایستگاه رامهرمز کاهش معنادار </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">در سطح 5 درصد </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">داشته است. همچنین تعداد روزهای با بارش سنگین(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">R10mm</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">)، برای ایستگاه اهواز و مقدار سالانه بارندگی روزهای مرطوب(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">PRCPTOT</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">)، برای ایستگاه بندر ماهشهر کاهش معنادار </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">در سطح 5 درصد</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> داشته است. روزهای متوالی خشک(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">CDD</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">) در کلیه ایستگاه‌ها به‌جز آبادان روند افزایشی و روزهای متوالی‌تر(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">CWD</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">) در کلیه ایستگاه‌ها روند کاهشی داشته است که هماهنگ با کاهش بارش در منطقه در سال‌های اخیر است. </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">در مناطقی که مقدار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">P-Value</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> کمتر از 05/0 است نشان می‌دهد که آن سطوح دارای تغییرات معنی‌دار است.</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span> Considering climate change in recent years has become increasingly important due to economic, social and financial consequences of climate events. Understanding climate change trends, and in particular rainfall trends, has been a topic of interest to climate scientists and hydrologists in recent years. Precipitation is one of the climate elements that changes greatly in time and space. Precipitation is very important due to its deleterious and damaging effects. The Shadegan Wetland is located in the lower reaches of the Karouni and Karun Rivers Basin between the cities of Abadan, Mahshahr, Ramhormoz and Ahvaz and joins the Persian Gulf at the bottom. Shadegan Wetland is the 22nd in the world in terms of ecological, scientific, aesthetic, economic and hydrological aspects. For doing this research, meteorological data of daily, monthly and annual scale of precipitation data for selected synoptic stations in Khuzestan province for 30 years (1987-2006) were used. To investigate the trend of precipitation changes, the precipitation indices defined by the Expert Team on Climate Change Detection Monitoring (ETCCDMI) with RClimdex software and the Mann-Kendall nonparametric test to monitor the trend and display of change points as well as the precipitation time series. The study area was used. The results showed that all of the rainfall-related indices have a decreasing trend, which is for daytime maximum (Rx1day), 5-day maximum (Rx5day), number of days with heavy rainfall (R10mm), number of days with very heavy rainfall (R20mm), Wet days (R95P), the annual amount of rainy days (PRCPTOT), for Ramhormoz Station decreased significantly by 5%. Also, the number of days with heavy rainfall (R10mm) for Ahvaz station and annual amount of rainy days (PRCPTOT) for Mahshahr station decreased significantly by 5%. The dry consecutive days (CDD) at all stations except for Abadan have been increasing and the consecutive days (CWD) at all stations have been decreasing, which is in line with the decrease in rainfall in recent years. In areas where the P-value is less than 0.05 indicates that those levels have significant variations. تغییرات بارش, روند, بارش, تالاب شادگان Precipitation changes, Trend, Precipitation, Shadegan Wetland. 103 117 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-411-5&slc_lang=fa&sid=1 Hedayat Allah Hormozi هدایت الله هرمزی 10031947532846006173 10031947532846006173 No Ph.D. Student of Climatology, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، اهواز، ایران Reza Borna رضا برنا 10031947532846006174 10031947532846006174 Yes Associate Professor, Department of Geography, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه جغرافیا- آب و هواشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، اهواز، ایران Manijeh Zohorian Pordel منیژه ظهوریان پردل 10031947532846006175 10031947532846006175 No Assistant Professor, Department of Geography, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه جغرافیا- ژئومورفولوژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، اهواز، ایران