fa ارزیابی کیفیت آب رودخانه کرج برمبنای شاخص زیستی BMWP تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Mitra;">شاخص زیستی </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">BMWP</span></span> <span style="font-family:B Mitra;">(</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Bioligical Monitoring Working Party</span></span><span style="font-family:B Mitra;">) از متداول&shy;ترین شاخص &shy;های برگرفته از جمعیت خرد بی&shy; مهرگان کوچک (ماکروبنتوز) است که با استفاده از امتیازدهی به خانواده &shy;های جمع‌آوری‌شده به ارزیابی کیفی سلامت بوم &shy;سازگان&shy; های رودخانه ه&shy;ای می&shy; پردازد. در این مطالعه نمونه &shy;برداری در نه ایستگاه از سرشاخه&shy; های وارنگه&shy;رود و ولایت رود در طول رودخانه ‌کرج تا بیلقان در مجاورت شهر کرج به‌صورت فصلی از پاییز 1396 تا تابستان 1397 انجام شد. نمونه&shy; برداری ماکروبنتوزها با سوربرسمپلر انجام و پس از تثبیت با فرمالین پنج درصد و رنگ‌آمیزی نمونه&shy; های شناسایی و جداسازی شدند. در نتایج به‌دست‌آمده از مجموع </span><span style="font-family:B Mitra;">38400 </span><span style="font-family:B Mitra;">نمونه ماکروبنتوز جمع‌آوری‌شده تعداد 51 تاکسون از 42 خانواده شناسایی شد. میانگین تراکم سالانه در رودخانه کرج 2911 (عدد/مترمربع) به ثبت رسید. جمعیت بندپایان و کرم&shy;های حلقوی درمجموع 97 درصد تراکم ماکروبنتوزهای شناسایی‌شده را تشکیل می&shy;دهند. </span><span style="font-family:B Mitra;">میانگین کل شاخص </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">BMWP</span></span> <span style="font-family:B Mitra;">در </span><span style="font-family:B Mitra;">رودخانه کرج</span><span style="font-family:B Mitra;"> 8/</span><span style="font-family:B Mitra;">4</span><span style="font-family:B Mitra;">8 بوده و دامنه تغییرات شاخص </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">BMWP</span></span><span style="font-family:B Mitra;"> بر اساس ایستگاه </span><span style="font-family:B Mitra;">(0/109-0/4)</span><span style="font-family:B Mitra;"> می &shy;باشد. بیشینه مقدار میانگین سالانه </span><span style="font-family:B Mitra;">این </span><span style="font-family:B Mitra;">شاخص (83/73) در ایستگاه وارنگه&shy;رود و کمینه مقدار آن (50/26) در ایستگاه شهرستانک مشاهده شد و روند تغییرات این شاخص از بالادست به سمت پایین&shy; دست رودخانه، کاهشی بود. </span><span style="font-family:B Mitra;">طبقه</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span><span style="font-family:B Mitra;">بندی و زون</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span><span style="font-family:B Mitra;">بندی وضعیت کیفی رودخانه کرج با استفاده از شاخص </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">BMWP</span></span><span style="font-family:B Mitra;"> نشان داد که ایستگاه &shy;های پایین‌دست ازجمله بیلقان، پل خواب، آسارا و شهرستانک دارای وضعیت ضعیف، ایستگاه &shy;های بالادست ازجمله شهرستانک، حسنکدر، گچسر و دیزین در شرایط متوسط و ایستگاه 9 (وارنگه رود) در وضعیت خوب می&shy;باشد.</span> <span style="font-family:B Mitra;">ایستگاه </span><span style="font-family:B Mitra;">پل چوبی بعد از سد کرج نیز علیرغم قرار گرفتن در پایین‌دست رودخانه دارای کیفیت متوسط بوده است. </span><span style="font-family:B Mitra;">به نظر می &shy;رسد ایستگاه&shy; هایی که وضعیت بوم&shy;شناختی فقیر (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span><span style="font-family:B Mitra;">) در آن&shy;ها ارزیابی‌شده است لازم است در اولویت برنامه &shy;های مدیریتی برای حفاظت و کاهش بار آلودگی قرار گیرند.</span></div> <div style="text-align: justify;">The BMWP Biological Index (Bioligical Monitoring Working Party) is one of the most common indicators taken from Macrobenthos, which uses quality scores on collected families to assess the quality of the health of river ecosystems. In this study, sampling was carried out in nine stations from Varanghehroud and Dizin along the Karaj Rever to the Bilqan station near the city of Karaj, seasonally from Autumn 2018 to Summer 2019. Macrobenthos were sampled with sorbers sampler and after fixation with 5% formalin and staining, the samples were identified and separating. Based on results out of total 38,400 macrobenthos samples collected, 51 taxa from 42 families were identified. The average annual density in the Karaj River was 2911 (number/square meter). The Arthropoda and Ringworms populations together account for 97% of the identified macrobenthos density. The average of the total BMWP index in Karaj river is 48.8 and the range of changes of BMWP index based on station is (4.0-109.0). The maximum annual average value of this index (73.83) was observed in Varangehroud station and its minimum value (26.50) was observed in Shahrestanak station. The trend of changes in this index from upstream to downstream of the river is decreasing. Classification and zoning of quality status of Karaj river using BMWP index showed that downstream stations such as Bilqan, Pol-e Khab, Asara and Shahrestanak are in poor condition, upstream stations including Shahrestanak, Hassankadar, Gachsar and Dizin are in average condition and station 9 (Varangehroud) is in good condition. The Pole Chobi station after Karaj Dam, despite being downstream of the river, has been of medium quality. It seems that stations where poor ecological status has been assessed need to be prioritized by management programs to protect and reduce pollution load.</div> ‌‌‌‌‌‌‌ BMWP, ماکروبنتوز, رودخانه کرج, شاخص زیستی, کیفیت آب. Keywords: BMWP, Macrobenthos, Karaj River, Biological Index, Water Quality. 115 126 http://jweb.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-693-3&slc_lang=fa&sid=1 Seyyed Ghasem Ghorbanzadeh Zaferani سیدقاسم قربانزاده زعفرانی 10031947532846006208 10031947532846006208 No Mona Izadian منا ایزدیان 10031947532846006209 10031947532846006209 Yes Farhad Hosseini Tayefeh فرهاد حسینی طایفه 10031947532846006210 10031947532846006210 No