با توجه به تولید روزافزون نانو ذرات و کاربردهای مفید آنها در سیستمهای زیستی، تاکنون مطالعات کمی در زمینه اثرات جانبی این مواد بر موجودات زنده صورت گرفته است. خواص ویژه و منحصر به فرد نانو ذرات، خطرات احتمالی منحصر به فردی نیز به دنبال خواهد داشت. از طرف دیگر نانو ذرات در شرایط مختلف ممکن است اثرات مختلفی داشته باشند و با ورود به اکوسیستمهای آبی به موجودات زنده آسیب برساند. از این رو در این مطالعه به منظور ارزیابی اثرات نانو ذرات در محیطهای آبی، از نانو ذره اکسید کبالت (Co2O3 ) بر زئوپلانکتون سخت آب شیرین (Daphnia magna)، در دو محیط آب مقطر و آب رودخانه کارون در شهر اهواز در سال 1397 استفاده شد. بر این اساسDaphnia magna به مدت زمان 96 ساعت در دمای 25-20 درجه سانتیگراد در معرض غلظتهای 1، 5، 10، 20 ، 50 و 100 از نانو ذره قرار گرفت. پارامترهای مهم کیفی آب مانند اکسیژن محلول (DO)، دما، اسیدیته (pH)، طبق استاندارد در طول آزمایش کنترل شد.LC50 در زمانهای 24، 48، 96 و 72 ساعت با استفاده از روشهای Probit از نظر آماری بررسی شد. مقادیرLC50 96 ساعت برای نانو اکسید کبالت در آب مقطر و آب رودخانه کارون بهترتیب 04 /121 و 902/95 میلیگرم در لیتر بدست آمد. طبق نتایج این مطالعه، نرخ مرگ و میر D.magnaدر مواجهه با نانو ذره اکسید کبالت در نمونههای حاوی آب رودخانه بیشتر از نمونههای آب مقطر باشد که میتواند به علت وجود احتمالی سایر آلایندهها و اثرات همبیشی آنها در محیطهای طبیعی باشد. همچنین مقادیر SAFE (Safety Factor) و SAR (Application Rate Safe) برای این نانو ذره در هر دو محیط توصیه شد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1401/6/20 | پذیرش: 1400/10/10 | انتشار: 1400/10/10