رودخانه دز بهعنوان یکی از مهمترین منابع آبی استان خوزستان، در سالهای اخیر تحت تأثیر ورود فاضلاب کشتارگاه شهرستان اندیمشک قرار گرفته و نگرانیهای زیستمحیطی قابلتوجهی ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف ارزیابی اثر تخلیه فاضلاب کشتارگاه بر شاخصهای کیفی آب رودخانه، از اسفند ۱۴۰۰ تا تیر ۱۴۰۱ در پنج ایستگاه (بالادست و پاییندست محل ورود فاضلاب) انجام شد. پارامترهای دما، pH، اکسیژن محلول، نیاز اکسیژن بیوشیمیایی، کدورت، نیترات، فسفات، آمونیاک، هدایت الکتریکی، کل جامدات محلول و کل کالیفرمها اندازهگیری شدند. تجزیهوتحلیل دادهها با آزمون واریانس یکطرفه پس از احراز مفروضههای نرمال بودن دادهها و همگنی واریانسها انجام گرفت. بررسی مقادیر میانگین نشان داد که برخی پارامترها ازجمله دما، نیاز اکسیژن بیوشیمیایی، نیترات، فسفات، کدورت و کل کالیفرمها در ایستگاههای پاییندست در مقایسه با بالادست افزایش نسبی داشتهاند، درحالیکهpH و اکسیژن محلول کاهش نشان دادند. بااینحال، اکثر این اختلافها از نظر آماری معنیدار نبودند (P>0.05). بنابراین بر اساس آزمونهای آماری استفادهشده، نمیتوان تأثیر قطعی و مستقیم ورود فاضلاب را تأیید نمود. این نتایج بیشتر بیانگر یک الگوی مکانی کم است که لزوم انجام بررسیهای تکمیلی با حجم نمونهبرداری بزرگتر و طرحهای مطالعاتی دقیقتر را نشان میدهد. بهطور خلاصه، اگرچه تغییرات مشاهدهشده در برخی شاخصها بهصورت توصیفی حاکی از کاهش کیفیت آب در پاییندست است، اما تحلیل آماری دادههای موجود، شواهد کافی برای نتیجهگیری قطعی در مورد افت معنادار کیفیت آب رودخانه دز ناشی از تخلیه فاضلاب کشتارگاه ارائه نمیدهد.
Ranjbar Y, Koshafar A. Study of the effects of Andimeshk slaughterhouse wastewater discharge on the water quality of the Dez River. Wetland Ecobiology 2024; 16 (2) : 6 URL: http://jweb.ahvaz.iau.ir/article-1-1095-fa.html
رنجبر یاسر، کوشافر آزیتا. بررسی اثرات تخلیه فاضلاب کشتارگاه شهرستان اندیمشک بر کیفیت آب رودخانه دز. اکوبیولوژی تالاب. 1403; 16 (2) :56-63
