javadi M, sheikhpour kanafi M. Modeling Sustainable Food Baskets Based on Low-Water-Requirement Crops to Enhance Food Security in Vulnerable Communities. Wetland Ecobiology 2023; 15 (1) : 3
URL:
http://jweb.ahvaz.iau.ir/article-1-1107-fa.html
چکیده: (341 مشاهده)
کمبود منابع آب تجدیدپذیر و تشدید خشکسالی از مهمترین چالشهای توسعه کشاورزی در مناطق خشک و نیمهخشک بوده و در کنار افزایش هزینه تولید غذا، امنیت غذایی خانوارهای کمبرخوردار را تهدید میکند. در چنین شرایطی، تمرکز بر محصولات کمآببر با «بهرهوری آب» بالا و «تراکم تغذیهای» مناسب میتواند همزمان به مدیریت پایدار آب و ارتقای تغذیه کمک کند. این پژوهش در سال ۱۴۰۴ و با تمرکز بر شرایط مناطق خشک و نیمهخشک ایران انجام شد و هدف آن شناسایی محصولات مقاوم به خشکی و ارائه الگوهای «سبد غذایی کمهزینه و مغذی» برای جوامع آسیبپذیر بود. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر مرور نظاممند منابع ثانویه و دادههای FAOSTAT و گزارشهای ICARDA است. شاخصهای اصلی شامل بهرهوری آب (کیلوگرم ماده خشک بر مترمکعب آب)، نیاز آبی فصلی، پایداری عملکرد در تنش خشکی، ترکیب تغذیهای و قابلیت فرآوری محلی/پذیرش فرهنگی بود. نتایج نشان داد محصولاتی نظیر سورگوم و ارزنهای دانهریز با بهرهوری آب حدود ۱/۸ تا ۲/۵ کیلوگرم ماده خشک بر مترمکعب آب، و حبوباتی مانند نخود/عدس/ماش/چشمبلبلی با مقادیر قابلتوجه پروتئین و ریزمغذیها، نسبت به غلات پرآببر گزینههای مناسبتری هستند. از منظر تغذیهای، حبوبات میتوانند سهم بالایی از پروتئین و فولات را پوشش دهند و کنجد بهعنوان منبع بسیار غنی کلسیم و آهن و نیز ویتامین E و چربیهای مفید نقش تقویتکننده دارد. بر این اساس سه الگوی سبد غذایی پیشنهاد شد: (۱) نان آمیخته غلات مقاوم همراه با خوراک حبوبات، (۲) حریره ارزن همراه جوانه ماش و (۳) خوراک سنتی (مانند آش) تقویتشده با لوبیا چشم بلبلی و ارده کنجد. این الگوها با محدودیت آب سازگار بوده و میتوانند مبنایی برای سیاستگذاری و برنامههای حمایتی جهت بهبود امنیت غذایی جوامع محروم باشند.
شمارهی مقاله: 3
نوع مطالعه:
كاربردي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/8/13 | پذیرش: 1404/10/15 | انتشار: 1404/10/15