logo
دوره 17، شماره 2 - ( تابستان 1404 )                   جلد 17 شماره 2 صفحات 70-56 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Almasi Z, Dashti S. Analysis of Factors Affecting the Vulnerability of the Shimbar Protected Area and Management Strategies Using the DPSIR Model. Wetland Ecobiology 2025; 17 (2) : 5
URL: http://jweb.ahvaz.iau.ir/article-1-1110-fa.html
الماسی زهرا، دشتی سولماز. تحلیل عوامل مؤثر بر آسیب‌ پذیری منطقه حفاظت شده شیمبار و ارائه راهبردهای مدیریتی با استفاده از مدل DPSIR. اکوبیولوژی تالاب. 1404; 17 (2) :56-70

URL: http://jweb.ahvaz.iau.ir/article-1-1110-fa.html


دانشیار گروه محیط‌زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
چکیده:   (323 مشاهده)
تالاب­ها و مناطق حفاظت شده به‌عنوان گنجینه‌های تنوع زیستی در سطح جهان، نقشی حیاتی درحفظ و نگهداری اکوسیستم‌های طبیعی ایفا می­کنند. منطقه حفاظت‌شده شیمبار، با زیستگاه‌های متنوع خود شامل کوهستان‌ها، بلوط­زارها و تالاب‌ها یکی از مهم‌ترین زیست‌بوم‌های کشور محسوب می‌شود این پژوهش با هدف ارزیابی آسیب‌پذیری محیط زیستی منطقه حفاظت ‌شده شیمبار با روش DPSIR انجام شده است. لحاظ ماهیت کاربردی و روش توصیفی_تحلیلی می‌باشد. از مدل DPSIR (نیروی محرکه، فشار، وضعیت، تاثیر، پاسخ) و ارزیابی آسیب­پذیری استفاده شد و گردآوری اطلاعات از بررسی گزارشات، اسناد و مطالعات پیشین، بازدید میدانی منطقه و نظر خبرگان و کارشناسان محیط زیست و فهرستی از شاخص­های موثری که می­توانند آسیب­پذیری را تحت تاثیر قرار دهند، تهیه شد. 6 نیروی محرکه اصلی و تاثیرگذار منطقه شامل توسعه جمعیت، گردشگری، گسترش جاده‌ها، چرای بی‌رویه، کوچ­رو بودن عشایر و عدم یکپارچگی مدیریت از مهم‌ترین نیروهای محرکه تأثیرگذار بر محیط زیست منطقه هستند. دراین راستا، ارزش‌های محیط­زیستی منطقه و تالاب در چهار بعد هیدرولوژیکی، اجتماعی، اقتصادی و اکولوژیکی شناسایی و تحلیل شد. نتایج بررسی نشان داد بیشترین تهدید در ماتریس ارزیابی اکولوژیکی محیط­زیست منطقه بود که شامل از بین رفتن گیاهان خشکی­زی و بن­در آب، زیستگاه حیات­وحش و کاهش تنوع­زیستی می باشد. علاوه بر مهم‌ترین تهدیدات که به نابودی گونه‌های خشکی‌زی، کاهش تنوع پرندگان و تخریب زیستگاه‌های حیات‌وحش، به‌ویژه در تالاب شیمبار صورت گرفته است مدیریت ناکارآمد و عدم هماهنگی بین نهادهای مسئول بر شدت این چالش‌ها افزوده است. در ارزیابی آسیب­پذیری از بین 9 تهدید شناسایی شده بیشترین آسیب، خشکسالی است که بیشترین ریسک را برکاهش تنوع زیستی منطقه و تالاب و آتش­سوزی به همراه دارد. این پژوهش می‌توان با سیاست‌گذاران و مدیران در جهت تدوین برنامه‌های حفاظتی مؤثر برای تضمین پایداری این منطقه کمک کرد.
 
شماره‌ی مقاله: 5
متن کامل [PDF 561 kb]   (162 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: 1404/9/1 | پذیرش: 1404/10/16 | انتشار: 1404/10/16

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.