دانشیار گروه محیطزیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
چکیده: (323 مشاهده)
تالابها و مناطق حفاظت شده بهعنوان گنجینههای تنوع زیستی در سطح جهان، نقشی حیاتی درحفظ و نگهداری اکوسیستمهای طبیعی ایفا میکنند. منطقه حفاظتشده شیمبار، با زیستگاههای متنوع خود شامل کوهستانها، بلوطزارها و تالابها یکی از مهمترین زیستبومهای کشور محسوب میشود این پژوهش با هدف ارزیابی آسیبپذیری محیط زیستی منطقه حفاظت شده شیمبار با روش DPSIR انجام شده است. لحاظ ماهیت کاربردی و روش توصیفی_تحلیلی میباشد. از مدل DPSIR (نیروی محرکه، فشار، وضعیت، تاثیر، پاسخ) و ارزیابی آسیبپذیری استفاده شد و گردآوری اطلاعات از بررسی گزارشات، اسناد و مطالعات پیشین، بازدید میدانی منطقه و نظر خبرگان و کارشناسان محیط زیست و فهرستی از شاخصهای موثری که میتوانند آسیبپذیری را تحت تاثیر قرار دهند، تهیه شد. 6 نیروی محرکه اصلی و تاثیرگذار منطقه شامل توسعه جمعیت، گردشگری، گسترش جادهها، چرای بیرویه، کوچرو بودن عشایر و عدم یکپارچگی مدیریت از مهمترین نیروهای محرکه تأثیرگذار بر محیط زیست منطقه هستند. دراین راستا، ارزشهای محیطزیستی منطقه و تالاب در چهار بعد هیدرولوژیکی، اجتماعی، اقتصادی و اکولوژیکی شناسایی و تحلیل شد. نتایج بررسی نشان داد بیشترین تهدید در ماتریس ارزیابی اکولوژیکی محیطزیست منطقه بود که شامل از بین رفتن گیاهان خشکیزی و بندر آب، زیستگاه حیاتوحش و کاهش تنوعزیستی می باشد. علاوه بر مهمترین تهدیدات که به نابودی گونههای خشکیزی، کاهش تنوع پرندگان و تخریب زیستگاههای حیاتوحش، بهویژه در تالاب شیمبار صورت گرفته است مدیریت ناکارآمد و عدم هماهنگی بین نهادهای مسئول بر شدت این چالشها افزوده است. در ارزیابی آسیبپذیری از بین 9 تهدید شناسایی شده بیشترین آسیب، خشکسالی است که بیشترین ریسک را برکاهش تنوع زیستی منطقه و تالاب و آتشسوزی به همراه دارد. این پژوهش میتوان با سیاستگذاران و مدیران در جهت تدوین برنامههای حفاظتی مؤثر برای تضمین پایداری این منطقه کمک کرد.
شمارهی مقاله: 5
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
عمومى دریافت: 1404/9/1 | پذیرش: 1404/10/16 | انتشار: 1404/10/16