فلزات سنگین آلایندههای پایدار و تجزیهناپذیری هستند که به دلیل توسعه شهری و فعالیتهای انسانی، پسابهای صنایع و کشاورزی وارد رودخانهها میشوند و این اکوسیستمهای آبی را تحت تاثیر سمیت قرار میدهند. این تحقیق با هدف ارزیابی وضعیت آلودگی فلزات سنگین سرب، روی، مس، کبالت، کروم و آهنآب رودخانه اعلاء شهرستان رامهرمز، استان خوزستان انجام شد. در این پژوهش 30 نمونه آب در فصل تابستان (تیر ماه) و فصل زمستان (بهمن ماه) سال 1402 بر اساس روش استاندارد انجمن بهداشت محیط آمریکا جمعآوری شدند. میانگین غلظت فلزات سنگین سرب، کروم، مس، روی، کبالت و آهن در آب رودخانه اعلاء به ترتیب 782/34، 256/8، 542/6، 876/5، 112/5 و 615/1 میکروگرم بر لیتر به دست آمد. میانگین غلظت سرب، کروم، مس، کبالت و آهن در آب رودخانه اعلاء در مقایسه با حد آستانه استاندارد ملی ایران (شماره 1053) و سازمان بهداشت جهانی بالاتر به دست آمد (05/0P<)، اما میزان روی در مقایسه با آستانه استانداردها پایینتر بود (05/0P<). تجزیه و تحلیل مولفه اصلی (Principal Component Analysis) نشان داد که فلزات سنگین دارای دو منشا هستند. در مولفه اول بار عاملی فلزات سرب (932/0)، کروم (917/0)، مس (825/0) و روی (865/0) منشا آنتروپوژنیک (فعالیتهای انسانزاد) دارند. فلزات کبالت و آهن با بار عاملی بالا در مولفه دوم، احتمالا منشا زمینشناسی (هوازدگی سنگهای مادری و فرسایش خاک) را نشان میدهند. بنابراین با توجه به نتایج اهمیت کنترل ورود آلایندههای شهری، صنعتی و کشاورزی به رودخانه اعلاء و حفاظت از این رودخانه در مقابل ورود آلودگیها ضروری است.
pourmousavi R, Koushafar A, Velayatzadeh M. Assessment of concentration, seasonal changes and origin of heavy metals (lead, zinc, copper, cobalt, chromium and iron) in the water of the Alaa River in Ramhormoz County, Khuzestan Province. Wetland Ecobiology 2025; 17 (2) : 6 URL: http://jweb.ahvaz.iau.ir/article-1-1112-fa.html
پورموسوی راضیه، کوشافر آزیتا، ولایت زاده محمد. ارزیابی غلظت، تغییرات فصلی و منشایابی فلزات سنگین (سرب، روی، مس، کبالت، کروم و آهن) در آب رودخانه اعلاء شهرستان رامهرمز، استان خوزستان. اکوبیولوژی تالاب. 1404; 17 (2) :71-83
