تالاب بینالمللی شادگان به عنوان یکی از مهمترین تالابهای جنوب غربی ایران، به دلیل ورود فاضلابهای شهری، پسابهای صنعتی و روانابهای کشاورزی با میزان قابل توجهی از آلودگی فلزات سنگین از جمله سرب و آرسنیک مواجه است که تهدیدی جدی برای اکوسیستم و سلامت عمومی به شمار میآید. تیلاپیای شکمسرخ (Coptodon zillii) بهعنوان گونهای مهاجم و پرمصرف در این تالاب پتانسیل بالایی برای تجمع زیستی این آلایندهها دارد و از این طریق میتواند سلامت انسان را نیز از مسیر زنجیره غذایی تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین ارزیابی سطح تجمع این عناصر در بافت خوراکی این ماهی اهمیت بالایی دارد. این مطالعه با هدف تعیین میزان تجمع زیستی سرب و آرسنیک در بافت عضله تیلاپیای شکمسرخ تالاب شادگان و بررسی ارتباط غلظت آنها با شاخصهای وزن و طول کل انجام شد. برای این منظور در فصل بهار 1395 تعداد 30 نمونه از دو ایستگاه میانی تالاب جمعآوری و پس از ثبت شاخصهای زیستسنجی، غلظت فلزات سنگین در بافت عضله با دستگاه جذب اتمی اندازهگیری گردید. نتایج نشان داد میانگین غلظت سرب و آرسنیک به ترتیب 42/557 و 03/146 بر حسب (ppb) است که غلظت سرب بالاتر از حد مجاز ملی یعنی 3/0 میلیگرم بر کیلوگرم بوده و مصرف آن میتواند سلامت مصرفکنندگان را به مخاطره اندازد. با این حال، بین میزان تجمع زیستی سرب و آرسنیک با شاخصهای طول و وزن ماهی ارتباط آماری معناداری مشاهده نشد (P>0.05)، اما همبستگی مثبت و معنادار قوی میان غلظت این دو فلز وجود داشت (P<0.001) که بیانگر منشأ یا مسیرهای ورود مشترک آلایندهها به اکوسیستم تالاب است. این نتایج، ضرورت پایش و مدیریت مستمر منابع آلاینده در تالاب شادگان و کنترل وضعیت سلامت گونه مهاجم تیلاپیای شکمسرخ که بخش قابل توجهی از سبد غذایی منطقه را تشکیل میدهد، برجسته میسازد.
Behbash R, Askary Sary A. Biological Correlation between Heavy Metal Concentrations (Lead and Arsenic) and Biometrics of Redbelly Tilapia (Coptodon zillii) in the Shadegan Wetland Ecosystem. Wetland Ecobiology 2025; 17 (1) : 6 URL: http://jweb.ahvaz.iau.ir/article-1-1123-fa.html
بهباش روشنا، عسکری ساری ابوالفضل، حکیمی مفرد رضا. بررسی همبستگی زیستی میان غلظت فلزات سنگین (سرب و آرسنیک) و شاخصهای زیستی تیلاپیای شکم سرخ (Coptodon zillii) در اکوسیستم تالاب شادگان. اکوبیولوژی تالاب. 1404; 17 (1) :74-84
