دانشگاه آزاد اسلامی شوشتر
چکیده: (13 مشاهده)
علیرغم پیشرفت فن آوری و گسترش روشهای آبیاری قطرهای و بارانی، حدود 90 % اراضی فاریاب جهان به روش آبیاری سطحی آبیاری میشوند. طبق گزارش مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی ایران، متوسط راندمان کاربرد آب آبیاری در کل کشور، در سامانههای سطحی شامل کرتی، نواری و جویچهای به ترتیب 3/55، 9/52 و 5/52 درصد است. تحقیقات نشان داده است که بازده پایین آبیاری در بیشتر روش های آبیاری سطحی، مربوط به نوع روش نیست، بلکه مربوط به ضعف در طراحی، اجرا و مدیریت میباشد. لذا در راستای این هدف در تحقیق حاضر شبیهسازی عملکرد آبیاری سطحی نواری با استفاده از مدل WinSRFR مد نظر قرار گرفت. به همین منظور مطالعات در دو بخش مزرعهای و کامپیوتری انجام پذیرفت. نتایج اندازهگیریهای مزرعهای مربوط به سه نوار در سه نوبت آبیاری میباشد. برای مقایسه سرعت پیشروی، پسروی و نفوذ در طول نوار در آبیاری نواری از روش الیوت و واکر استفاده شد. شاخصهای ارزیابی عملکرد سیستم آبیاری نواری شامل عمق آب کاربردی (Dapp)، عمق آب نفوذ یافته (Dinf)، نفوذ عمقی (Ddp)، عمق رواناب (Dro)، یکنواختی توزیع چارک پایین (DUlq)، کمترین یکنواختی توزیع (DUmin)، راندمان کاربرد(AE) ، راندمان نیاز آبی(RE) ، نسبت رواناب پایاب(RO) ، نسبت نفوذ عمقی(DP) با استفاده از مدل WinSRFR محاسبه و استخراج گردیده است. نتایج مدل WinSRFR نشان داد که بیشترین تلفات نفوذ عمقی در نوار دوم بوده که مقادیر آن در آبیاری دوم به دلیل سطح بستر خیس در نوارها، کاهش نفوذ و در نتیجه افزایش سرعت پیشروی نسبت به آبیاری اول کاهش داشته است .بیشترین مقادیر راندمان کاربرد در هر سه نوبت آبیاری مربوط به نوار اول در آبیاری اول (B11) و کمترین آن در نوار دوم در آبیاری اول(B21) بوده است زیرا در نوبت اول آبیاری، نوار دوم بیشترین نفوذ عمقی را داشته است. یکنواختی توزیع در چارک پایین نیز در نوبت های دوم و سوم آبیاری بیشتر بوده، و در بین نوارها، نوار یک یکنواختی توزیع بیشتری داشته است. براساس نتایج مدل نرمافزار Win-SRFR مشخص شد که مقدار دبی بهینه برای نوار یک در آبیاری اول، 28/1 لیتر بر ثانیه میباشد. با این دبی بهینه میتوان شاخص راندمان کاربرد را از 54 درصد به 100 رساند. با این دبی راندمان نیاز آبی (RE) برابر 76 درصد بدست آمده است. بهطور کلی میتوان گفت که عملکرد مدل WinSRFR برای شبیهسازی آبیاری نواری منطقه مناسب بوده است.
شمارهی مقاله: 5
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1405/2/26 | پذیرش: 1405/7/6