تالابهای مصنوعی در دهههای اخیر به دلیل تخریب گسترده زیستگاههای طبیعی تحت تأثیر تغییرات اقلیمی، بهعنوان پناهگاههای اضطراری (Refugia) نقشی حیاتی در حفظ تنوعزیستی ایفا میکنند. پژوهش حاضر که در سال 1404 در مورد تالاب ملک کیان در استان آذربایجان شرقی انجامشده، به بررسی تنوع و ترکیب گونهای پرندگان این تالاب، طی یک دوره پایش یکساله (آبان ۱۴۰۳ تا آبان ۱۴۰۴) میپردازد. در این مطالعه که با 39 بازدید میدانی و بهرهگیری از تحلیلهای ژئومورفولوژیک در محیط QGIS انجام شد، شاخصهای تنوعزیستی شانون، سیمپسون و پیلو، تنوع بتا (BrayCurtis-) و منحنی اشباع گونهای محاسبه گردید. در مجموع ۹۶ گونه پرنده متعلق به ۳۰ خانواده و ۱۴ راسته شناسایی شد. یافتهها نشان میدهد که اکثریت قاطع گونههای ثبتشده الگوی مهاجرتی داشته و بیشینه شاخص تنوع شانون (2/85) در کنار بیشینه شاخص پیلو (0/84)، بیانگر پایداری اکولوژیک و توزیع متوازن جمعیت در این سایت است. حضور ۴ گونه در فهرست سرخ IUCN (2024) و ۲۳ گونه در زمره گونههای حمایتشده ملی، در کنار حساسیت بالای پهنههای گلی به نوسانات تراز آب، بر ارزش حفاظتی بالای این منطقه تأکید دارد. نتایج این تحقیق مبین آن است که تالاب ملک کیان فراتر از یک مخزن آبی، یک گره استراتژیک در کریدورهای مهاجرتی است که ارتقای رده حفاظتی و مدیریت یکپارچه منابع آب آن برای جلوگیری از فروپاشی این سیستم اکولوژیک ضرورت دارد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1405/3/11 | پذیرش: 1405/4/8 | انتشار: 1405/4/8