Kord B, Pourabbasi S. Evaluation of Bioaccumulation Indices (BCF, BAF, and TF) in Native Plants Exposed to Potentially Toxic Element Contamination at Gamasiab Spring, Nahavand. Wetland Ecobiology 2025; 17 (3) : 4
URL:
http://jweb.ahvaz.iau.ir/article-1-1138-fa.html
دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر
چکیده: (60 مشاهده)
فناوری گیاه پالایی از جمله روش های پالایش سازگار با محیط زیست است که در آن از گیاهان برای پاکسازی آلودگی مواد آلی و غیرآلی خاک، آبوهوا استفاده میشود. این تحقیق با هدف ارزیابی شاخص های تغلیظ زیستی (BCF)، تجمع زیستی (BAF) و انتقال (TF) در گونه های گیاهی بومی تحت تأثیر آلودگی عناصر بالقوه سمّی در محدوده سراب گاماسیاب نهاوند صورت پذیرفت. برای این منظور در تابستان سال 1404، در منطقه مورد مطالعه، نمونه برداری از بافت های هوایی (برگ و ساقه) و زیرزمینی (ریشه) بارهنگ نیزهای (Plantago lanceolata L.)، درمنه زاگرسی (Artemisia haussknechtii Boiss.)، علف پشمکی (Bromus tomentellus Boiss.)، کلاه میرحسن (Acantholimon olivieri (Jaub. & Spach) Boiss.)، گل ماهور (Verbascum speciosum Schrad.) و گون سفید (Astragalus (Tragacantha) gossypinus Fisch.ex Hoh) در چهار ایستگاه، در قالب طرح آماری بلوک های کاملاً تصادفی و در سه تکرار انجام پذیرفت و غلظت عناصر روی، سرب، کادمیوم، کروم، منگنز و نیکل در نمونه های گیاهی با استفاده از دستگاه پلاسمای جفتشده القایی اندازهگیری شد. در هر ایستگاه، غلظت عناصر در نمونه های خاک نیز تعیین گردید. همچنین مقادیر شاخص های BCF، BAF و TF محاسبه شدند. نتایج نشان داد که بین ایستگاه های مورد مطالعه از حیث محتوی عناصر بالقوه سمّی در نمونه های خاک، در سطح اطمینان 95 درصد اختلاف معنی دار وجود داشت. بیشترین غلظت عناصر، مربوط به فلز منگنز و در بافت هوایی (برگ و ساقه) گون سفید با 97/93 میلیگرم بر کیلوگرم و بافت زیرزمینی (ریشه) علف پشمکی با 75/30 میلیگرم بر کیلوگرم، در ایستگاه سه مشاهده شد. بررسی شاخص های BCF، BAF و TF نشان داد که گون سفید، کلاه میرحسن و گل ماهور برای عناصر منگنز، نیکل، سرب و روی و درمنه زاگرسی برای عناصر منگنز، نیکل و سرب، با ضریب TF بزرگتر از 1 و BAF کوچکتر از 1، دارای عملکرد خوبی در استخراج و انتقال عناصر از ریشه به اندام هوایی خود بوده و تحمل و سازگاری مطلوبی در مواجهه با غلظت بالای فلز از خود نشان دادهاند. بـا اسـتناد بـه میانگین محتـوی عناصر در بافتهـای گیاهان و همچنین میانگیـن مقادیر محاسـبه شـده شـاخصهای BCF، BAF و TF بـرای عناصـر، میتـوان اذعـان کـرد کـه گونه های گون سفید، کلاه میرحسن، گل ماهور و درمنه زاگرسی گونـه هایی مناسـب بـرای پالایش خاک های آلوده به این عناصر بوده و در مناطق آلـوده مشابه قابل معرفی هستند.
شمارهی مقاله: 4
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/11/1 | پذیرش: 1404/11/12 | انتشار: 1404/11/12