دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
چکیده: (1 مشاهده)
این پژوهش با هدف تعیین شاخص مطلوبیت زیستگاه و متغیرهای محیطی کلیدی اثر گذار بر پراکنش سیاهماهی رازی (Capoeta razii) در رودخانه نکارود در اواسط فصل پاییز و اواخر دی ماه سال 1402 انجام شد. نمونهبرداری از ماهی توسط الکتروشوکر و اندازه گیری پارامترهای آب شامل درجه حرارت، شوری، ضریب هدایت الکتریکی، اکسیژن محلول، و پارامترهای هیدرولوژیکی رودخانه شامل عمق، عرض، قطر سنگ بستر، سرعت جریان آب و ارتفاع از سطح دریا در ۱۵ ایستگاه انجام شد. بهمنظور تعیین دامنه بهینه پارامترهای زیستگاهی و محاسبه شاخص مطلوبیت زیستگاه، از نرمافزار HABSEL استفاده شد. در مجموع 250 عدد سیاهماهی از 11 ایستگاه صید شد. ایستگاه 10 با 81 عدد سیاهماهی بیشترین فراوانی را داشت و در ایستگاههای 11، 13، 14 و 15 هیچ نمونه ماهی صید نشد. تجزیه و تحلیل روابط همبستگی حاکی از رابطه معکوس و معنیداری میان فراوانی این گونه با عمق و عرض رودخانه بود (p<0.05). براساس نتایج شاخص مطلوبیت زیستگاه (HSI)، سیاهماهی بیشترین مطلوبیت زیستگاهی را در مکانهایی که سرعت جریان 6/0تا 75/0 متر بر ثانیه، عمق 40 تا 75 سانتیمتر، عرض رودخانه 2 تا 5/4 متر، ضریب هدایت الکتریکی 400 تا 540 میکروزیمنس بر سانتیمتر، شوری 2 تا 5/2 میلی گرم بر لیتر، اکسیژن محلول 10 تا 5/12 میلیگرم بر لیتر، دمای 14 تا 17 درجه سانتیگراد، بستر قلوهسنگی با اندازه 8 تا 12 سانتیمتر، ارتفاع 0 تا 50 متر از سطح دریا که با درختچه و بوتهزار پوشیده شده، نشان داد. مقدار شاخص مطلوبیت زیستگاه در ایستگاههای مورد مطالعه بین 0 تا 85/0 متغیر بود که بیانگر مناسب بودن بخشهایی از رودخانه نکارود برای زیست این گونه است. نتایج این پژوهش نشان داد که مطلوبیت زیستگاه سیاه ماهی در رودخانه نکارود در واقع حاصل همافزایی دقیق بین عوامل هیدرولوژیکی مانند عمق، عرض و سرعت جریان آب و پارامترهای فیزیکوشیمیایی شامل دما و اکسیژن محلول است.
شمارهی مقاله: 1
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1405/3/22 | پذیرش: 1405/7/6 | انتشار: 1405/7/6